Tháng 3 Âm lịch là một trong những thời điểm có nhiều lễ hội truyền thống quan trọng tại Việt Nam. Không khí hội xuân vẫn tiếp diễn tại nhiều vùng, nhưng nội dung lễ hội đã chuyển dần từ những nghi thức khai xuân, xuống đồng sang hoạt động tưởng niệm nguồn cội, nhân vật lịch sử, Thành hoàng, Thánh Mẫu và các vị thần được cộng đồng tôn thờ.
Sự kiện có phạm vi ảnh hưởng rộng nhất trong tháng là Giỗ Tổ Hùng Vương vào ngày mùng 10 tháng 3. Đây là ngày lễ hướng về nguồn cội của người Việt, được tổ chức trọng thể tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng và nhiều địa phương trên cả nước. Bên cạnh đó còn có lễ hội Phủ Dầy, lễ hội Hoa Lư, lễ hội Bạch Đằng, hội chùa Thầy, chùa Láng, chùa Tây Phương, đền Đô, đền Kim Liên và nhiều hội làng khác.
Tại miền Trung, tháng Ba nổi bật với lễ hội Điện Huệ Nam ở Huế và chuỗi lễ hội thờ Mẫu Thiên Y A Na tại Khánh Hòa, gồm lễ hội Am Chúa, các ngày vía Bà ở Suối Đổ và lễ hội Tháp Bà Pô Nagar. Ở Nam Bộ có lễ hội Miếu Bà Rá, lễ hội Hòn Bà và những ngày vía Thiên Hậu Thánh Mẫu của cộng đồng người Hoa.
Không phải mọi lễ hội đều có lịch tổ chức giống nhau qua các năm. Một số lễ có ngày chính hội cố định nhưng chương trình văn hóa, thể thao và du lịch có thể bắt đầu sớm hơn hoặc kéo dài thêm. Vì vậy, trong bài viết này, Văn Hóa Tâm Linh tập trung vào ngày lệ truyền thống, đồng thời ghi chú những trường hợp có sự điều chỉnh đáng chú ý.
Phạm vi thống kê lễ hội tháng 3 Âm lịch
Việt Nam có hàng nghìn đình, đền, chùa, miếu, phủ và cộng đồng dân cư duy trì ngày hội trong tháng Ba. Nhiều hội làng nhỏ chỉ được tổ chức trong phạm vi thôn, dòng họ hoặc cụm dân cư nên chưa có tư liệu công khai đầy đủ.
Một số lễ hội cùng thờ một vị thần nhưng diễn ra tại nhiều địa phương khác nhau. Ngày hội, lễ vật, đoàn rước và trò diễn của từng nơi có thể khác biệt. Bởi vậy, không nên dựa vào một lễ hội cụ thể để mô tả chung cho toàn bộ những nơi cùng thờ một nhân vật.
Danh sách trong bài tập trung vào:
- Những lễ hội có ngày lệ tương đối rõ ràng.
- Những lễ hội đã được cơ quan văn hóa hoặc chính quyền địa phương giới thiệu.
- Những lễ hội tiêu biểu cho từng vùng miền và loại hình tín ngưỡng.
- Những sự kiện có khả năng được tìm kiếm nhiều và cần bài viết chuyên sâu riêng.
- Một số hội làng giúp phản ánh sự phong phú của lịch lễ hội tháng Ba.
Danh sách không thể bao gồm tuyệt đối mọi ngày kỵ thần, lễ tế, hội chùa hoặc nghi lễ gia đình diễn ra trên phạm vi cả nước.
Bảng thống kê các lễ hội tháng 3 Âm lịch
| Thời gian truyền thống | Tên lễ hội | Địa phương hoặc cộng đồng tiêu biểu | Nội dung chính |
|---|---|---|---|
| Mùng 1–3 tháng Ba | Lễ hội Am Chúa | Xã Diên Điền, tỉnh Khánh Hòa | Thờ Mẫu Thiên Y A Na, tế lễ, hát văn và múa bóng |
| Mùng 1–3 tháng Ba | Lễ hội Miếu Bà Rá | Phường Phước Long, tỉnh Đồng Nai | Tưởng niệm Linh Sơn Thánh Mẫu Bà Rá và sinh hoạt tín ngưỡng cộng đồng |
| Mùng 2–3 tháng Ba | Lễ hội Điện Huệ Nam | Thành phố Huế | Rước Thánh Mẫu, thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na |
| Mùng 2–3 tháng Ba | Lễ hội đền Quán Thánh | Phường Ba Đình, thành phố Hà Nội | Tưởng niệm Huyền Thiên Trấn Vũ, vị thần trấn giữ phía Bắc kinh thành |
| Mùng 3–6 tháng Ba | Lễ hội Bình Đà | Xã Bình Minh, thành phố Hà Nội | Tưởng niệm Quốc Tổ Lạc Long Quân |
| Mùng 3–8 tháng Ba | Lễ hội Phủ Dầy | Xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình | Tưởng niệm Thánh Mẫu Liễu Hạnh, rước Mẫu, chầu văn và kéo chữ |
| Mùng 4–8 tháng Ba | Lễ hội chùa Thầy | Xã Quốc Oai, thành phố Hà Nội | Tưởng niệm Thiền sư Từ Đạo Hạnh, lễ Phật và múa rối nước |
| Mùng 5 tháng Ba | Lễ hội chùa Nền | Phường Láng, thành phố Hà Nội | Tưởng niệm song thân của Thiền sư Từ Đạo Hạnh |
| Mùng 5–7 tháng Ba | Hội chùa Tây Phương | Xã Tây Phương, thành phố Hà Nội | Lễ Phật, rước kiệu, múa rối nước và trò hội |
| Mùng 5–8 tháng Ba | Lễ hội chùa Láng | Phường Láng, thành phố Hà Nội | Tưởng niệm Từ Đạo Hạnh, rước Thánh và tế lễ |
| Mùng 6 tháng Ba | Lễ hội làng Vân Môn | Xã Liên Minh, thành phố Hà Nội | Tưởng niệm Hai Bà Trưng và các vị được thờ tại làng |
| Mùng 6–9 tháng Ba | Lễ hội Bạch Đằng | Phường Quảng Yên và khu vực lân cận, tỉnh Quảng Ninh | Tưởng niệm ba chiến thắng trên sông Bạch Đằng |
| Mùng 8, 18 và 28 tháng Ba | Các ngày vía Bà tại Suối Đổ | Tỉnh Khánh Hòa | Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na |
| Khoảng mùng 9–11 tháng Ba | Lễ hội Hoa Lư | Phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình | Tưởng niệm vua Đinh Tiên Hoàng, vua Lê Đại Hành và triều đại Đại Cồ Việt |
| Mùng 10 tháng Ba | Giỗ Tổ Hùng Vương | Khu di tích Đền Hùng, tỉnh Phú Thọ và nhiều địa phương | Tưởng nhớ các Vua Hùng và nguồn cội dân tộc |
| Từ ngày 10 đến rằm tháng Ba | Hội Rằm tháng Ba Minh Hóa | Khu vực Minh Hóa, tỉnh Quảng Trị | Chợ hội, văn hóa cộng đồng và giao lưu các dân tộc |
| Ngày 12–15 tháng Ba | Lễ hội đình, chùa, miếu Tống Xá | Xã Quang Hưng, tỉnh Hưng Yên | Tế Thành hoàng và sinh hoạt hội làng |
| Ngày 14–16 tháng Ba | Lễ hội đền Thái Vi | Khu vực Văn Lâm – Tam Cốc, tỉnh Ninh Bình | Tưởng niệm các vua Trần và tướng lĩnh nhà Trần |
| Rằm tháng Ba | Lễ hội đền Đô | Phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh | Tưởng niệm vua Lý Thái Tổ và các vua triều Lý |
| Rằm tháng Ba | Lễ Kỳ phúc đền Cao Sơn | Xã Sao Vàng, tỉnh Thanh Hóa | Tế thần Cao Sơn, cầu bình an và mùa màng thuận lợi |
| Rằm tháng Ba | Lễ tế đình Sừng | Xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An | Tế Thành hoàng và tưởng nhớ tiền nhân |
| Rằm tháng Ba | Lễ hội đình – nghè Đàm Lộc | Xã Lê Thanh Nghị, thành phố Hải Phòng | Tế các vị Thành hoàng và duy trì sinh hoạt cộng đồng |
| Ngày 16 tháng Ba | Lễ hội đền Kim Liên | Phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, thành phố Hà Nội | Tưởng niệm Cao Sơn Đại Vương, vị thần trấn phía Nam Thăng Long |
| Ngày 20–23 tháng Ba | Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar | Phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa | Thờ Mẹ xứ sở Pô Nagar – Thiên Y A Na |
| Ngày 20–23 tháng Ba | Lễ hội đền Thánh Mẫu Trà Cổ | Khu vực Trà Cổ, tỉnh Quảng Ninh | Tưởng niệm Thánh Mẫu và sinh hoạt văn hóa cư dân biên giới, ven biển |
| Ngày 21–23 tháng Ba | Lễ hội Hòn Bà | Khu vực La Gi, tỉnh Lâm Đồng | Thờ nữ thần Pô Inư Nagar – Thiên Y A Na |
| Ngày 21–23 tháng Ba | Hội làng Lệ Mật | Làng Lệ Mật, thành phố Hà Nội | Tưởng niệm Thành hoàng, diễn tích và truyền thống nghề bắt rắn |
| Ngày 22–24 tháng Ba | Lễ hội chùa Bút Tháp | Phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh | Lễ Phật, tế Tổ, rước và sinh hoạt văn hóa Kinh Bắc |
| Ngày 23 tháng Ba | Hội chùa Am Vãi | Khu vực núi Am Vãi, tỉnh Bắc Ninh | Lễ Phật và hành hương lên chùa |
| Ngày 23 tháng Ba | Lễ vía Thiên Hậu Thánh Mẫu | Một số cộng đồng người Hoa, tiêu biểu tại Cà Mau | Tưởng niệm Thiên Hậu và gắn kết cộng đồng |
| Ngày 23 tháng Ba | Lễ hội đình Nà Mè | Xã Quốc Khánh, tỉnh Lạng Sơn | Tế thần và tổ chức các hoạt động cộng đồng |
Ngày tháng trong bảng là mốc truyền thống hoặc lịch thường được duy trì. Chương trình của từng năm có thể được mở rộng, rút gọn hoặc điều chỉnh theo ngày nghỉ, điều kiện thời tiết và kế hoạch của địa phương.
Các lễ hội từ mùng 1 đến mùng 4 tháng Ba
Lễ hội Am Chúa
Lễ hội Am Chúa được tổ chức từ mùng 1 đến mùng 3 tháng Ba tại Di tích quốc gia Am Chúa, xã Diên Điền, tỉnh Khánh Hòa.
Theo truyền thuyết được lưu truyền tại địa phương, Am Chúa là nơi nữ thần Pô Nagar hoặc Thiên Y A Na giáng trần, học cách trồng trọt và giúp đỡ cư dân. Những nội dung này thuộc truyền thuyết và ký ức tín ngưỡng, không phải tiểu sử lịch sử có thể kiểm chứng đầy đủ.
Lễ hội thường có tế lễ cổ truyền, dâng hương, hát văn và múa bóng. Đây là điểm mở đầu của chuỗi lễ hội thờ Mẫu Thiên Y A Na diễn ra trong tháng Ba tại Khánh Hòa.
Lễ hội Miếu Bà Rá
Lễ hội Miếu Bà Rá được tổ chức tại cơ sở thờ Linh Sơn Thánh Mẫu Bà Rá, khu phố Bình Giang I, phường Phước Long, tỉnh Đồng Nai.
Ngày lệ thường tập trung từ mùng 1 đến mùng 3 tháng Ba. Một số năm, chương trình có thể kéo dài sang ngày mùng 4 với các hoạt động văn hóa và phục vụ khách hành hương.
Ngoài sinh hoạt tín ngưỡng tại miếu, không gian núi Bà Rá còn gắn với những dấu tích lịch sử và việc tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ, đồng bào đã mất trong chiến tranh. Lễ hội đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Lễ hội Điện Huệ Nam
Lễ hội Điện Huệ Nam, còn được biết đến với tên lễ hội Điện Hòn Chén, được tổ chức vào tháng Ba và tháng Bảy Âm lịch tại thành phố Huế.
Kỳ lễ tháng Ba thường tập trung vào ngày mùng 2 và mùng 3. Hoạt động nổi bật có rước bộ, rước bằng thuyền trên sông Hương và các nghi thức tại Điện Huệ Nam, nơi thờ Thiên Y A Na Thánh Mẫu.
Lễ hội phản ánh sự giao thoa giữa tín ngưỡng thờ Mẹ xứ sở của người Chăm, tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt và nghi lễ cung đình dưới triều Nguyễn. Các cách giải thích về quyền năng của Thánh Mẫu thuộc phạm vi tín ngưỡng, không nên khẳng định như kết quả chắc chắn của việc hành lễ.
Lễ hội đền Quán Thánh
Đền Quán Thánh nằm tại phường Ba Đình, thành phố Hà Nội, là một trong bốn di tích thuộc hệ thống Thăng Long Tứ Trấn.
Lễ hội đầu tháng Ba gắn với ngày sinh của Huyền Thiên Trấn Vũ, vị thần được tin là trấn giữ phía Bắc kinh thành Thăng Long. Năm 2026, lễ hội được tổ chức trong ngày mùng 2 và mùng 3 tháng Ba.
Các nghi thức tập trung vào dâng hương, tế lễ, tưởng niệm vị thần được thờ và giới thiệu giá trị của di tích. Lịch chương trình cụ thể cần được kiểm tra theo thông báo từng năm.
Lễ hội Bình Đà
Lễ hội Bình Đà được tổ chức tại Khu di tích đình Nội, xã Bình Minh, thành phố Hà Nội, nhằm tưởng niệm Quốc Tổ Lạc Long Quân.
Ngày hội thường diễn ra từ mùng 3 đến mùng 6 tháng Ba. Phần lễ có dâng hương, rước và các nghi thức hướng về nguồn cội. Phần hội gồm biểu diễn nghệ thuật, trò chơi dân gian và nhiều hoạt động cộng đồng.
Lạc Long Quân là nhân vật trung tâm trong truyền thuyết nguồn gốc dân tộc Việt. Các câu chuyện về sự kết hợp giữa Lạc Long Quân và Âu Cơ, bọc trăm trứng và việc chia con lên rừng, xuống biển cần được xác định là truyền thuyết, không phải dữ kiện lịch sử theo nghĩa hiện đại.
Các lễ hội từ mùng 3 đến mùng 8 tháng Ba
Lễ hội Phủ Dầy
Lễ hội Phủ Dầy được tổ chức từ mùng 3 đến mùng 8 tháng Ba trong không gian quần thể di tích Phủ Dầy, xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình.
Ngày mùng 3 được xem là ngày chính kỵ Thánh Mẫu Liễu Hạnh. Các trung tâm quan trọng của lễ hội gồm Phủ Tiên Hương, Phủ Vân Cát và Lăng Mẫu cùng nhiều đền, phủ, chùa trong khu vực.
Hoạt động tiêu biểu có dâng hương, rước Mẫu thỉnh kinh, rước đuốc, hát chầu văn, thực hành hầu đồng, kéo chữ, cờ người và những trò chơi dân gian.
Lễ hội gắn với Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt. Khi giới thiệu hoạt động hầu đồng, cần nhìn nhận đây là một thực hành tín ngưỡng và diễn xướng tổng hợp, không giản lược thành hoạt động cầu tài hoặc xin đổi vận.
Lễ hội chùa Nền
Chùa Nền thuộc phường Láng, thành phố Hà Nội. Lễ hội thường khai mạc vào mùng 5 tháng Ba, mở đầu chuỗi hoạt động tại cụm di tích chùa Nền – chùa Láng.
Chùa gắn với việc thờ Tổ phụ Từ Vinh và Tổ mẫu Tăng Thị Loan, song thân của Thiền sư Từ Đạo Hạnh. Phần lễ có bao sái, dâng hương và các nghi thức tưởng nhớ công đức của những người được thờ.
Lễ hội chùa Nền có quan hệ chặt chẽ với lễ hội chùa Láng nhưng vẫn là một ngày hội có không gian và nghi lễ riêng.
Lễ hội chùa Thầy
Chùa Thầy nằm tại xã Quốc Oai, thành phố Hà Nội. Chính hội truyền thống thường diễn ra vào các ngày mùng 5, mùng 6 và mùng 7 tháng Ba.
Một số năm, chương trình văn hóa và du lịch được mở rộng từ mùng 4 đến mùng 8 hoặc kéo dài trong cả mùa xuân. Tuy nhiên, các ngày mùng 5–7 vẫn là mốc lễ hội quen thuộc của cộng đồng.
Lễ hội tưởng niệm Thiền sư Từ Đạo Hạnh, một nhân vật có vị trí quan trọng trong lịch sử Phật giáo và hệ thống truyền thuyết thời Lý. Múa rối nước là hoạt động nổi bật, gắn với thủy đình trước chùa và môi trường văn hóa nông nghiệp vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Hội chùa Tây Phương
Chùa Tây Phương thuộc xã Tây Phương, thành phố Hà Nội. Ngày chính hội được dân gian ghi nhớ là mùng 6 tháng Ba; chương trình thường kéo dài từ mùng 5 đến mùng 7 hoặc rộng hơn tùy từng năm.
Phần lễ có dâng hương, lễ Phật, rước kiệu và sự tham gia của cộng đồng địa phương. Phần hội có múa rối nước, hát chèo, thư pháp, trò chơi dân gian và các hoạt động thể thao.
Hội chùa Tây Phương đã được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Chùa đồng thời nổi tiếng với hệ thống tượng Phật có giá trị đặc biệt, nhưng nội dung kiến trúc và điêu khắc cần được triển khai trong bài riêng về di tích.
Lễ hội chùa Láng
Lễ hội chùa Láng được tổ chức từ mùng 5 đến mùng 8 tháng Ba tại phường Láng, thành phố Hà Nội, trong đó mùng 7 là ngày chính hội.
Chùa thờ Phật và Thiền sư Từ Đạo Hạnh. Trong hệ thống truyền thuyết địa phương, ông còn được liên hệ với vua Lý Thần Tông qua câu chuyện hóa thân.
Lễ hội có các nghi thức dâng lễ, rước Thánh, tế, dâng hương và những hoạt động nghệ thuật. Đoàn rước kết nối nhiều không gian di tích trong vùng, phản ánh quan hệ cộng đồng giữa các làng hai bên sông Tô Lịch xưa.
Lễ hội làng Vân Môn
Lễ hội làng Vân Môn diễn ra vào mùng 6 tháng Ba tại xã Liên Minh, thành phố Hà Nội.
Lễ hội gắn với đền thờ Hai Bà Trưng và tưởng niệm cuộc khởi nghĩa năm 40. Ngoài việc dâng hương, cộng đồng còn tổ chức tế lễ và các hoạt động văn hóa tại làng.
Lễ hội Vân Môn cần được phân biệt với lễ hội Hai Bà Trưng tại Mê Linh vào tháng Giêng và lễ hội Đồng Nhân vào tháng Hai. Mỗi nơi có lịch sử di tích và ngày hội riêng.
Lễ hội Bạch Đằng từ mùng 6 đến mùng 9 tháng Ba
Lễ hội Bạch Đằng được tổ chức tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Bạch Đằng, tập trung ở phường Quảng Yên cùng một số địa bàn lân cận thuộc tỉnh Quảng Ninh.
Lễ hội diễn ra từ mùng 6 đến mùng 9 tháng Ba, trong đó các nghi lễ quan trọng thường tập trung vào ngày mùng 8. Những địa điểm tham gia gồm đền Trần Hưng Đạo, miếu Vua Bà, đình Yên Giang, đền Trung Cốc và đình Trung Bản.
Lễ hội tưởng niệm ba chiến thắng trên sông Bạch Đằng vào các năm 938, 981 và 1288, gắn với Ngô Quyền, Lê Hoàn, Trần Hưng Đạo cùng quân dân Đại Việt.
Các hoạt động có rước sắc phong, tượng Đức Thánh Trần, nhang án, tế lễ, diễn xướng dân gian, thể thao và trò chơi truyền thống. Đây là lễ hội lịch sử, thể hiện lòng tri ân đối với những người có công bảo vệ đất nước và niềm tự hào về truyền thống thủy chiến của dân tộc.
Các lễ hội quanh ngày Giỗ Tổ Hùng Vương
Lễ hội Hoa Lư
Lễ hội Hoa Lư được tổ chức hằng năm tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư, phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
Trong các tư liệu và kỳ tổ chức trước đây, lễ hội thường được ghi vào ngày mùng 8 đến mùng 10 tháng Ba. Những năm gần đây, chương trình chính có thể diễn ra từ mùng 9 đến ngày 11. Vì vậy, bài lịch lễ hội nên ghi theo khoảng thời gian và kiểm tra thông báo từng năm.
Lễ hội tưởng niệm vua Đinh Tiên Hoàng, vua Lê Đại Hành và những người có công xây dựng kinh đô Hoa Lư, Nhà nước Đại Cồ Việt.
Phần lễ có mở cửa đền, rước nước, dâng hương và tế lễ. Phần hội thường có diễn tích cờ lau tập trận, kéo chữ, vật dân tộc, bơi trải, cờ người, múa rối nước cùng nhiều hoạt động văn hóa.
Giỗ Tổ Hùng Vương
Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức vào ngày mùng 10 tháng Ba tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng, tỉnh Phú Thọ.
Đây là ngày lễ tưởng nhớ các Vua Hùng và những thế hệ tiền nhân có công dựng nước. Hoạt động trung tâm là lễ dâng hương tại Đền Thượng trên núi Nghĩa Lĩnh.
Các xã, phường vùng ven Đền Hùng còn duy trì tục rước kiệu, dâng lễ vật và những sinh hoạt văn hóa gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Nhiều địa phương khác trên cả nước cũng tổ chức lễ tưởng niệm trong cùng ngày.
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2012. Ngày mùng 10 tháng Ba hiện là ngày nghỉ lễ theo quy định của pháp luật Việt Nam.
Lễ hội Hang Vua
Một số địa phương có di tích thờ các Vua Hùng cũng tổ chức dâng hương vào ngày mùng 10 tháng Ba. Tiêu biểu có lễ hội Hang Vua tại phường Bạch Đằng, thành phố Hải Phòng.
Di tích gắn với tín ngưỡng thờ Hùng Vương, Tản Viên Sơn Thánh và các vị thần được cộng đồng địa phương tôn thờ. Những câu chuyện về thời Hùng Vương tại di tích chủ yếu thuộc thần tích và truyền thuyết địa phương.
Lễ hội Hang Vua cho thấy Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ được thực hành tại Phú Thọ mà còn lan tỏa trong nhiều cộng đồng trên cả nước.
Các lễ hội từ ngày 12 đến ngày 16 tháng Ba
Hội Rằm tháng Ba Minh Hóa
Hội Rằm tháng Ba là sinh hoạt văn hóa tiêu biểu của cư dân khu vực Minh Hóa, tỉnh Quảng Trị.
Ngày chính hội là rằm tháng Ba, nhưng các chương trình văn hóa, thể thao, thương mại và du lịch có thể bắt đầu từ ngày mùng 10. Một trong những hoạt động được nhiều người biết đến là chợ Rằm tháng Ba.
Hội là dịp để người dân các cộng đồng trong vùng gặp gỡ, trao đổi hàng hóa, thưởng thức ẩm thực, trình diễn dân ca và tham gia trò chơi truyền thống.
Một số cách kể dân gian liên hệ ngày hội với những truyền thuyết về nguồn nước, nhân vật linh thiêng hoặc quá trình hình thành vùng đất. Khi viết bài chuyên sâu cần ghi rõ bản chất của từng câu chuyện.
Lễ hội đình, chùa, miếu Tống Xá
Cụm di tích đình, chùa, miếu Tống Xá thuộc xã Quang Hưng, tỉnh Hưng Yên. Lễ hội truyền thống thường diễn ra từ ngày 12 đến ngày 15 tháng Ba.
Hoạt động chính gồm dâng hương, rước, tế Thành hoàng và những sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Một số nghi lễ phản ánh quan hệ giữa đình, chùa, miếu và tổ chức làng xã truyền thống.
Đây là một lễ hội quy mô địa phương. Lịch và nội dung tổ chức có thể được điều chỉnh theo điều kiện từng năm.
Lễ hội đền Thái Vi
Đền Thái Vi nằm tại khu vực Văn Lâm – Tam Cốc, tỉnh Ninh Bình. Lễ hội thường diễn ra từ ngày 14 đến ngày 16 tháng Ba, trong đó rằm tháng Ba là ngày chính hội.
Đền thờ các vua đầu triều Trần và những nhân vật có quan hệ với lịch sử nhà Trần. Phần lễ có rước, dâng hương và tế lễ; phần hội có thể tổ chức múa lân, cờ người, vật, chèo thuyền và trò chơi dân gian.
Nhiều truyền thuyết địa phương gắn đền với hành cung Vũ Lâm và quá trình các vua Trần về vùng núi Ninh Bình. Bài chuyên sâu cần đối chiếu tư liệu lịch sử, khảo cổ và ký ức địa phương.
Lễ hội đền Đô
Lễ hội đền Đô được tổ chức vào rằm tháng Ba tại phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.
Ngày hội tưởng niệm việc Lý Công Uẩn đăng quang Hoàng đế vào ngày 15 tháng 3 năm Canh Tuất 1010 và tôn vinh các vị vua triều Lý được thờ tại đền.
Phần lễ có dâng hương, tế lễ và những nghi thức hướng về nguồn cội vương triều Lý. Phần hội thường gồm Quan họ, múa rối nước, cờ người, vật, trò chơi dân gian và hoạt động văn hóa cộng đồng.
Lễ Kỳ phúc đền Cao Sơn
Lễ Kỳ phúc đền thờ thần Cao Sơn được tổ chức vào ngày 15 tháng Ba tại thôn Bàn Thạch 3, xã Sao Vàng, tỉnh Thanh Hóa.
Theo thần phả địa phương, thần Cao Sơn được tôn kính như người có công khai cơ, lập ấp và che chở cộng đồng. Những nội dung này thuộc thần tích được lưu truyền tại di tích.
Lễ hội gửi gắm mong ước về bình an, mùa màng thuận lợi và đời sống no đủ. Đây là một ngày hội địa phương, không đồng nhất với các đền Cao Sơn tại những vùng khác.
Lễ tế đình Sừng
Đình Sừng thuộc xã Giai Lạc, tỉnh Nghệ An. Lễ tế chính được tổ chức vào rằm tháng Ba.
Diễn trình có thể gồm khai quang, yết cáo, chính tế và lễ tạ. Người dân dâng hương tưởng niệm Thành hoàng, tiền nhân và những người có công với làng.
Lễ hội chủ yếu mang tính cộng đồng địa phương, góp phần duy trì nghi thức tế đình và mối liên kết giữa các dòng họ.
Lễ hội đình – nghè Đàm Lộc
Cụm đình – nghè Đàm Lộc thuộc xã Lê Thanh Nghị, thành phố Hải Phòng. Lễ hội được duy trì vào ngày rằm tháng Ba.
Đình và nghè là nơi thờ các vị Thành hoàng của cộng đồng. Ngày hội có tế lễ, dâng hương và các hoạt động văn hóa làng.
Thông tin về danh hiệu, thần tích và công trạng của từng vị thần cần được kiểm chứng trong bài viết riêng về cụm di tích.
Lễ hội đền Kim Liên
Lễ hội đền Kim Liên được tổ chức vào ngày 16 tháng Ba tại số 148 phố Kim Hoa, phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, thành phố Hà Nội.
Đền Kim Liên là trấn phía Nam trong hệ thống Thăng Long Tứ Trấn, thờ Cao Sơn Đại Vương. Theo lệ, ngày 16 tháng Ba được xem là ngày sinh của vị thần.
Lễ hội có rước, tế, dâng hương, biểu diễn nghệ thuật và các hoạt động giới thiệu di sản. Đền Kim Liên cùng ba đền Bạch Mã, Voi Phục và Quán Thánh đã được xếp hạng trong cụm di tích quốc gia đặc biệt Thăng Long Tứ Trấn.
Chuỗi lễ hội thờ Mẫu tại Khánh Hòa
Các ngày vía Bà ở Suối Đổ
Tại Suối Đổ, tỉnh Khánh Hòa, các ngày mùng 8, 18 và 28 tháng Ba thường gắn với hoạt động dâng hương, lễ Mẫu của người dân địa phương.
Không gian Suối Đổ nằm trong chuỗi địa điểm thờ Thiên Y A Na, cùng với Am Chúa và Tháp Bà Pô Nagar. Ngày lễ tại từng đền, miếu có thể khác nhau và không phải lúc nào cũng được tổ chức thành lễ hội quy mô lớn.
Khi tham dự, du khách cần tôn trọng cảnh quan tự nhiên, không xả rác, đặt đồ lễ hoặc đốt vàng mã tùy tiện tại khu vực núi và suối.
Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar
Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar diễn ra từ ngày 20 đến ngày 23 tháng Ba tại Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Pô Nagar, phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
Đây là lễ hội thờ Mẹ xứ sở Pô Nagar của người Chăm, đồng thời gắn với tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na của người Việt. Lễ hội có sự tham gia của người Chăm, người Việt, Raglai và nhiều cộng đồng tại miền Trung, Tây Nguyên.
Các nghi thức thường có thay y Mẫu, rước nước, lễ cầu quốc thái dân an, tế cổ truyền, lễ cầu an của đồng bào Chăm, múa bóng và trình diễn nghệ thuật.
Lễ hội thể hiện rõ quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa Việt – Chăm. Không nên mô tả nữ thần hoàn toàn theo hệ thống thần linh của riêng một cộng đồng mà bỏ qua sự đa dạng trong cách thờ phụng.
Các lễ hội từ ngày 20 đến ngày 24 tháng Ba
Lễ hội đền Thánh Mẫu Trà Cổ
Lễ hội đền Thánh Mẫu được tổ chức từ ngày 20 đến ngày 23 tháng Ba tại khu vực Trà Cổ, tỉnh Quảng Ninh.
Ngày 22 tháng Ba được cộng đồng ghi nhớ là ngày Thánh Mẫu giáng sinh tại vùng đất Trà Cổ. Đây là nội dung thuộc truyền thuyết và tín ngưỡng địa phương.
Lễ hội có dâng hương, tế lễ, rước và các hoạt động văn hóa của cư dân vùng biên giới, ven biển. Cần phân biệt lễ hội đền Thánh Mẫu tháng Ba với lễ hội đình Trà Cổ diễn ra vào cuối tháng Năm, đầu tháng Sáu Âm lịch.
Lễ hội Hòn Bà
Lễ hội Hòn Bà được tổ chức trong khoảng ngày 21 đến ngày 23 tháng Ba tại khu vực La Gi, tỉnh Lâm Đồng.
Hòn Bà là một đảo nhỏ ngoài khơi, nơi có không gian thờ nữ thần được cộng đồng liên hệ với Pô Inư Nagar hoặc Thiên Y A Na.
Lễ hội có tế lễ, dâng hương và hoạt động của cư dân vùng biển. Việc di chuyển ra đảo phụ thuộc vào thời tiết, thủy triều và phương án bảo đảm an toàn của địa phương.
Hội làng Lệ Mật
Hội làng Lệ Mật diễn ra từ ngày 21 đến ngày 23 tháng Ba tại làng Lệ Mật, thành phố Hà Nội, trong đó ngày 23 là chính hội.
Lễ hội tưởng niệm Thành hoàng làng, người được truyền thuyết kể là đã có công cứu công chúa và khai phá vùng đất phía Tây kinh thành. Các tình tiết về nhân vật cần được xác định là truyền thuyết làng.
Điểm nổi bật của hội là diễn tích, múa rắn, rước và sự tham gia của những cộng đồng có nguồn gốc từ làng Lệ Mật. Lễ hội còn gợi nhớ nghề bắt, nuôi và chế biến rắn từng nổi tiếng tại địa phương.
Việc sử dụng động vật trong hoạt động lễ hội và ẩm thực hiện nay phải tuân thủ quy định về bảo vệ động vật hoang dã, an toàn thực phẩm và quản lý lễ hội.
Lễ hội chùa Bút Tháp
Lễ hội chùa Bút Tháp diễn ra từ ngày 22 đến ngày 24 tháng Ba tại phường Trí Quả, tỉnh Bắc Ninh.
Phần lễ gồm lễ Phật, tế Tổ, dâng hương và các nghi thức trong khu nội tự. Phần hội có Quan họ, chèo, cờ tướng, thể thao và trò chơi cộng đồng.
Chùa Bút Tháp nổi tiếng với kiến trúc, điêu khắc và pho tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay. Tuy nhiên, bài thống kê lễ hội chỉ nên giới thiệu ngắn, còn lịch sử và hiện vật cần triển khai trong bài riêng về chùa.
Hội chùa Am Vãi
Hội chùa Am Vãi được tổ chức vào ngày 23 tháng Ba tại khu vực núi Am Vãi, tỉnh Bắc Ninh.
Hoạt động chủ yếu là hành hương, dâng hương và lễ Phật. So với nhiều hội chùa khác, phần hội tại Am Vãi không quá nổi bật; giá trị chính nằm ở không gian núi rừng và sinh hoạt tôn giáo.
Do đường lên chùa qua địa hình đồi núi, người tham dự cần chuẩn bị sức khỏe, trang phục và giữ gìn môi trường.
Lễ vía Thiên Hậu Thánh Mẫu
Ngày 23 tháng Ba được nhiều cộng đồng người Hoa xem là ngày vía Thiên Hậu Thánh Mẫu.
Tại Cà Mau và một số địa phương Nam Bộ, lễ vía được tổ chức ở miếu, hội quán hoặc cơ sở tín ngưỡng của cộng đồng người Hoa. Hoạt động có dâng hương, tế lễ, biểu diễn nghệ thuật và gặp gỡ cộng đồng.
Thiên Hậu được tôn kính như vị nữ thần che chở người đi biển trong tín ngưỡng dân gian Hoa. Đây là niềm tin văn hóa, không phải sự bảo đảm rằng việc cúng lễ có thể loại bỏ mọi rủi ro trên biển.
Lễ hội đình Nà Mè
Lễ hội đình Nà Mè được tổ chức vào ngày 23 tháng Ba tại thôn B2, xã Quốc Khánh, tỉnh Lạng Sơn.
Đây là lễ hội cấp thôn, có hoạt động dâng hương, tế thần, văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian. Ngày hội là dịp cư dân trong vùng gặp gỡ và duy trì mối liên kết cộng đồng.
Lễ hội đình Nà Mè cho thấy bên cạnh những lễ hội lớn, tháng Ba còn có nhiều hội làng và ngày lệ quy mô nhỏ ở vùng trung du, miền núi.
Thống kê lễ hội tháng Ba theo loại hình
Lễ hội hướng về nguồn cội dân tộc
Nhóm này gồm:
- Lễ hội Bình Đà.
- Giỗ Tổ Hùng Vương.
- Lễ hội Hang Vua.
- Lễ hội Hoa Lư.
- Lễ hội đền Đô.
Các lễ hội tưởng niệm Quốc Tổ, các Vua Hùng, những vị vua mở đầu triều đại hoặc nhân vật có vai trò trong quá trình dựng nước.
Khi giới thiệu, cần phân biệt sử liệu về triều Đinh, Tiền Lê và triều Lý với truyền thuyết về Lạc Long Quân, Âu Cơ và thời đại Hùng Vương.
Lễ hội tưởng niệm chiến công giữ nước
Nhóm tiêu biểu gồm:
- Lễ hội Bạch Đằng.
- Lễ hội làng Vân Môn.
- Lễ hội đền Thái Vi.
- Một số lễ hội thờ Hai Bà Trưng, tướng lĩnh nhà Trần và anh hùng địa phương.
Nhóm lễ hội này có ý nghĩa giáo dục lịch sử, tưởng nhớ người có công và bồi đắp tinh thần bảo vệ quê hương.
Lễ hội tín ngưỡng thờ Mẫu
Nhóm này gồm:
- Lễ hội Am Chúa.
- Lễ hội Miếu Bà Rá.
- Lễ hội Điện Huệ Nam.
- Lễ hội Phủ Dầy.
- Các ngày vía Bà tại Suối Đổ.
- Lễ hội Tháp Bà Pô Nagar.
- Lễ hội Hòn Bà.
- Lễ hội đền Thánh Mẫu Trà Cổ.
- Lễ vía Thiên Hậu Thánh Mẫu.
Cùng thờ các nữ thần nhưng mỗi lễ hội thuộc một hệ thống tín ngưỡng, lịch sử và cộng đồng khác nhau. Không nên đồng nhất Thánh Mẫu Liễu Hạnh, Thiên Y A Na, Pô Nagar, Linh Sơn Thánh Mẫu và Thiên Hậu thành một nhân vật.
Lễ hội Phật giáo và hội chùa
Nhóm tiêu biểu gồm:
- Lễ hội chùa Nền.
- Lễ hội chùa Thầy.
- Hội chùa Tây Phương.
- Lễ hội chùa Láng.
- Lễ hội chùa Bút Tháp.
- Hội chùa Am Vãi.
Một số nơi là chùa thờ Phật nhưng đồng thời phối thờ thiền sư, Thành hoàng hoặc nhân vật được thần hóa. Bởi vậy, lễ hội có thể bao gồm cả nghi lễ Phật giáo và tín ngưỡng dân gian.
Lễ hội Thành hoàng và hội làng
Nhóm này gồm:
- Lễ hội đình, chùa, miếu Tống Xá.
- Lễ Kỳ phúc đền Cao Sơn.
- Lễ tế đình Sừng.
- Lễ hội đình – nghè Đàm Lộc.
- Hội làng Lệ Mật.
- Lễ hội đình Nà Mè.
Nhóm lễ hội này có số lượng lớn nhất nếu tính toàn bộ hội làng chưa được thống kê. Mỗi làng có thần tích, ngày lệ và cách tổ chức riêng.
Phân bố lễ hội tháng 3 theo vùng miền
Hà Nội và vùng phụ cận
Hà Nội có mật độ lễ hội tháng Ba khá cao, gồm đền Quán Thánh, Bình Đà, chùa Nền, chùa Thầy, chùa Tây Phương, chùa Láng, làng Vân Môn, đền Kim Liên và hội làng Lệ Mật.
Nhiều lễ hội có quan hệ với nhau theo không gian. Chùa Nền và chùa Láng cùng gắn với Từ Đạo Hạnh; Quán Thánh và Kim Liên thuộc hệ thống Thăng Long Tứ Trấn; Bình Đà gắn với truyền thuyết nguồn cội.
Đồng bằng và trung du Bắc Bộ
Phú Thọ có Giỗ Tổ Hùng Vương. Ninh Bình có Phủ Dầy, Hoa Lư và đền Thái Vi. Bắc Ninh có đền Đô, chùa Bút Tháp và chùa Am Vãi. Hưng Yên có lễ hội Tống Xá; Hải Phòng có đình – nghè Đàm Lộc và Hang Vua.
Các lễ hội thể hiện rõ truyền thống đình làng, rước, tế, thờ nhân thần và tưởng niệm các triều đại trong lịch sử.
Miền núi phía Bắc và Đông Bắc
Quảng Ninh có lễ hội Bạch Đằng và đền Thánh Mẫu Trà Cổ. Lạng Sơn có lễ hội đình Nà Mè cùng nhiều hội làng quy mô nhỏ.
Đặc điểm của khu vực là sự kết hợp giữa lịch sử bảo vệ biên giới, tín ngưỡng cư dân ven biển và văn hóa của các cộng đồng dân tộc.
Bắc Trung Bộ và miền Trung
Nghệ An có lễ tế đình Sừng; Thanh Hóa có lễ Kỳ phúc đền Cao Sơn; khu vực Minh Hóa thuộc tỉnh Quảng Trị có hội Rằm tháng Ba.
Huế có lễ hội Điện Huệ Nam. Khánh Hòa có chuỗi lễ hội Am Chúa, Suối Đổ và Tháp Bà Pô Nagar. Đây là khu vực thể hiện rõ sự giao thoa Việt – Chăm trong tín ngưỡng thờ Mẫu.
Nam Trung Bộ và Nam Bộ
Khu vực La Gi, tỉnh Lâm Đồng có lễ hội Hòn Bà. Phường Phước Long, tỉnh Đồng Nai có lễ hội Miếu Bà Rá. Cộng đồng người Hoa tại Cà Mau và nhiều địa phương khác tổ chức lễ vía Thiên Hậu vào ngày 23 tháng Ba.
So với miền Bắc, số hội đình được công bố rộng rãi trong tháng Ba tại Nam Bộ không nhiều bằng, nhưng hệ thống lễ vía, Kỳ yên và nghi lễ cộng đồng vẫn rất phong phú.
Những nhầm lẫn thường gặp
Nhầm tháng 3 Âm lịch với tháng 3 Dương lịch
Tháng 3 Âm lịch thường rơi vào tháng 4 hoặc tháng 5 Dương lịch, tùy từng năm. Không nên lấy lịch Dương của một năm để áp dụng cho năm khác.
Khi lập kế hoạch tham dự, cần chuyển đổi đúng ngày và kiểm tra chương trình chính thức.
Nhầm ngày lệ với thời gian toàn sự kiện
Lễ hội chùa Thầy có chính hội từ mùng 5 đến mùng 7 nhưng chương trình có thể kéo dài từ mùng 4 đến mùng 8. Lễ hội Hoa Lư có tài liệu ghi mùng 8–10, trong khi một số năm tổ chức từ mùng 9–11.
Sự thay đổi này không nhất thiết làm mất ngày lệ mà chủ yếu phản ánh cách bố trí chương trình của từng năm.
Nhầm những lễ hội cùng thờ một nhân vật
Từ Đạo Hạnh được thờ tại chùa Thầy, chùa Láng và có quan hệ với chùa Nền, nhưng nghi thức ở mỗi nơi không giống nhau.
Thiên Y A Na được thờ tại nhiều di tích ở Huế, Khánh Hòa và các tỉnh miền Trung, nhưng tên gọi, truyền thuyết và cộng đồng thực hành có sự khác biệt.
Đồng nhất truyền thuyết với lịch sử
Lạc Long Quân, Âu Cơ, Nàng Mỵ Ê, Thiên Y A Na hay những Thành hoàng làng có thể được kể lại qua nhiều thần tích và truyền thuyết.
Những câu chuyện ấy có giá trị văn hóa, biểu tượng và ký ức cộng đồng nhưng không nên trình bày toàn bộ như sự kiện lịch sử đã được kiểm chứng.
Thần bí hóa việc dâng lễ
Lễ hội Phủ Dầy, Miếu Bà Rá, Điện Huệ Nam hay Tháp Bà Pô Nagar thường thu hút người đến cầu bình an và bày tỏ mong ước.
Không có cơ sở để khẳng định dâng lễ lớn, tham dự hầu đồng hoặc nhận vật phẩm tại lễ hội sẽ chắc chắn đem lại tài lộc, thăng tiến hay thay đổi vận mệnh.
Lưu ý khi tham dự lễ hội tháng 3 Âm lịch
Người tham dự nên kiểm tra thông báo mới nhất của chính quyền địa phương hoặc ban quản lý di tích. Lịch rước, tế, khai mạc và các hoạt động hội có thể thay đổi do thời tiết hoặc yêu cầu an toàn.
Tại đình, đền, phủ và chùa, cần mặc trang phục lịch sự, giữ trật tự và tuân thủ hướng dẫn. Không tự ý vào hậu cung, khu tế hoặc nơi dành cho người thực hiện nghi lễ.
Lễ vật nên giản dị, phù hợp với điều kiện cá nhân. Không đặt tiền lên tượng, đồ thờ, bảo vật hoặc kiến trúc di tích. Hạn chế đốt vàng mã, sử dụng đồ nhựa và gây khói bụi trong không gian đông người.
Khi tham dự hầu đồng, múa bóng, nghi lễ Chăm hoặc lễ tế của cộng đồng người Hoa, cần xin phép trước khi quay phim, chụp ảnh ở khoảng cách gần.
Tại các di tích nằm trên núi hoặc đảo như Am Vãi, Hòn Bà, Điện Huệ Nam và Am Chúa, cần chuẩn bị sức khỏe, theo dõi thời tiết và tuân thủ hướng dẫn về phương tiện di chuyển.
Người tham dự không nên chen lấn, tranh cướp lễ vật hoặc tin vào lời mời chào mua đồ lễ có khả năng “đổi vận”. Những hành vi này vừa gây mất trật tự vừa làm sai lệch ý nghĩa văn hóa của lễ hội.
Giá trị chung của các lễ hội tháng 3 Âm lịch
Lễ hội tháng Ba thể hiện rõ đạo lý hướng về nguồn cội. Giỗ Tổ Hùng Vương, lễ hội Bình Đà, Hoa Lư và đền Đô nhắc lại những lớp ký ức về quá trình hình thành quốc gia và cộng đồng dân tộc.
Các lễ hội Bạch Đằng, đền Thái Vi và những ngày hội thờ Hai Bà Trưng lưu giữ ký ức về công cuộc chống ngoại xâm, bảo vệ đất nước.
Lễ hội Phủ Dầy, Điện Huệ Nam, Am Chúa, Tháp Bà Pô Nagar và các ngày vía Thiên Hậu cho thấy sự phong phú của tín ngưỡng thờ nữ thần, Thánh Mẫu và Mẹ xứ sở.
Hội chùa Thầy, chùa Tây Phương, chùa Láng, Bút Tháp và Am Vãi tạo môi trường duy trì nghi lễ Phật giáo, nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc, múa rối nước, chèo và sinh hoạt cộng đồng.
Ở phạm vi làng xã, những lễ Kỳ phúc, tế đình và ngày kỵ Thành hoàng giúp các dòng họ gặp gỡ, người đi xa trở về và thế hệ trẻ hiểu thêm lịch sử quê hương.
Phát triển du lịch lễ hội có thể tạo thêm nguồn lực bảo tồn di tích và sinh kế cho người dân. Tuy nhiên, hoạt động dịch vụ không nên lấn át không gian thiêng hoặc biến nghi lễ thành sản phẩm trình diễn thiếu sự tham gia của cộng đồng chủ thể.
Kết luận
Các lễ hội diễn ra vào tháng 3 Âm lịch tại Việt Nam phân bố rộng khắp và thuộc nhiều loại hình khác nhau. Đầu tháng nổi bật với lễ hội Am Chúa, Miếu Bà Rá, Điện Huệ Nam, Bình Đà và Phủ Dầy. Từ mùng 5 đến mùng 9 có hội chùa Thầy, chùa Tây Phương, chùa Láng và lễ hội Bạch Đằng.
Ngày mùng 10 tháng Ba là Giỗ Tổ Hùng Vương, ngày lễ hướng về nguồn cội có phạm vi ảnh hưởng trên toàn quốc. Khoảng giữa tháng có lễ hội Hoa Lư, hội Rằm tháng Ba Minh Hóa, đền Thái Vi, đền Đô và đền Kim Liên.
Cuối tháng là thời điểm diễn ra lễ hội Tháp Bà Pô Nagar, đền Thánh Mẫu Trà Cổ, Hòn Bà, hội làng Lệ Mật, chùa Bút Tháp, chùa Am Vãi và các lễ vía Thiên Hậu Thánh Mẫu.
Danh sách thống kê giúp người đọc xác định những mốc lễ hội chính nhưng không thay thế bài viết chuyên sâu về từng di sản. Khi triển khai bài riêng, cần tiếp tục kiểm tra địa chỉ hành chính hiện tại, ngày lệ, đối tượng thờ phụng, tình trạng xếp hạng và lịch tổ chức của năm cụ thể.
Giá trị bền vững của lễ hội tháng Ba nằm ở đạo lý nhớ nguồn, lòng tri ân tiền nhân, tinh thần đoàn kết và khả năng lưu truyền nghệ thuật, nghi lễ cùng ký ức cộng đồng. Việc tham dự lễ hội trong thái độ văn minh, tiết kiệm và tôn trọng sự đa dạng là cách thiết thực để những giá trị ấy tiếp tục được gìn giữ.
