Cơ Đốc nhân là người tin và bước theo Chúa Giêsu Kitô. Tìm hiểu nền tảng đức tin, đời sống và các cách gọi liên quan ở Việt Nam.
Trong đời sống tôn giáo tại Việt Nam, người ta có thể gặp nhiều cách gọi như Cơ Đốc nhân, Kitô hữu, tín hữu Tin Lành, người Công giáo, người theo Chúa hay môn đệ của Chúa Giêsu. Những danh xưng này có quan hệ gần gũi nhưng không phải lúc nào cũng hoàn toàn đồng nghĩa. Một số từ được dùng rộng cho nhiều truyền thống Kitô giáo, trong khi một số từ gắn với một giáo hội hoặc cộng đồng cụ thể.
Hiểu một cách khái quát, Cơ Đốc nhân là người đặt niềm tin nơi Chúa Giêsu Kitô, đón nhận giáo huấn của Người và cố gắng sống theo con đường Người chỉ dạy. Đối với họ, đức tin là việc tự nhận mình thuộc về một tôn giáo và là một hành trình thay đổi nhận thức, lối sống và cách ứng xử với Thiên Chúa, tha nhân, cộng đồng cũng như chính bản thân.
Cơ Đốc nhân là gì?
Cơ Đốc nhân là người tin nhận Chúa Giêsu là Đấng Kitô, gắn bó với giáo huấn của Người và bước vào đời sống đức tin trong một cộng đồng Hội Thánh hoặc Giáo hội. Trong tiếng Anh, danh từ “Christian” được dùng để chỉ người thuộc về hoặc bước theo Đức Kitô.
Tùy theo truyền thống, nội dung “trở thành Cơ Đốc nhân” có thể được diễn đạt bằng những cách khác nhau:
- Tin và phó thác đời mình cho Chúa Giêsu Kitô.
- Đón nhận Tin Mừng và sám hối về những điều sai trái.
- Chịu phép Rửa tội hoặc Báp-têm để bước vào đời sống Hội Thánh.
- Được tái sinh hoặc đổi mới trong đời sống thiêng liêng.
- Trở thành môn đệ, học hỏi và thực hành lời Chúa.
- Tham dự đời sống thờ phượng, cầu nguyện và phục vụ cộng đồng.
Các cách diễn đạt trên có điểm nhấn khác nhau nhưng đều cho thấy Cơ Đốc nhân không chỉ là một nhãn gọi về tôn giáo. Danh xưng ấy còn gắn với một mối quan hệ đức tin và một con đường sống.
Ý nghĩa của từ “Cơ Đốc”
“Cơ Đốc” là âm Hán Việt của một thuật ngữ từng được dùng để chuyển dịch danh hiệu Christ. Danh hiệu này bắt nguồn từ từ “Christos” trong tiếng Hy Lạp, mang nghĩa “người được xức dầu”. Nội dung tương ứng trong truyền thống Do Thái là “Mêsia” hay “Messiah”.
Cơ Đốc nhân trước hết là người môn đệ
Trong các sách Tin Mừng, những người đi theo Chúa Giêsu thường được gọi là môn đệ. Môn đệ là người nghe giảng và là người học hỏi, thay đổi và cố gắng thực hiện những điều đã được dạy.
Phân biệt Cơ Đốc nhân, Kitô hữu và tín hữu Tin Lành
Trong giao tiếp hằng ngày, các danh xưng tôn giáo đôi khi được sử dụng thay thế cho nhau. Tuy nhiên, mỗi tên gọi có phạm vi và thói quen sử dụng riêng.
| Danh xưng | Ý nghĩa khái quát | Cách dùng phổ biến tại Việt Nam |
|---|---|---|
| Cơ Đốc nhân | Người tin và bước theo Đức Kitô | Thường gặp trong các cộng đồng Tin Lành, nhưng về nghĩa rộng có thể chỉ người theo Kitô giáo |
| Kitô hữu | Người thuộc về Đức Kitô | Phổ biến trong Công giáo và các văn bản mang tính đại kết |
| Tín hữu Tin Lành | Người thuộc một giáo hội hoặc hệ phái Tin Lành | Chỉ một bộ phận trong cộng đồng Cơ Đốc giáo |
| Người Công giáo | Người thuộc Giáo hội Công giáo | Không đồng nghĩa với toàn bộ Cơ Đốc nhân |
| Giáo dân | Người tín hữu không thuộc hàng giáo sĩ | Được dùng phổ biến trong Công giáo; không phải tên chung cho mọi Cơ Đốc nhân |
| Người theo Chúa | Cách gọi gần gũi, nhấn mạnh việc tin và bước theo Chúa | Thường gặp trong sinh hoạt Tin Lành và giao tiếp thông thường |
Cơ Đốc nhân và Kitô hữu có khác nhau không?
Xét về nghĩa căn bản, “Cơ Đốc nhân” và “Kitô hữu” đều hướng tới người tin theo Đức Kitô. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở lịch sử dịch thuật và thói quen ngôn ngữ của từng cộng đồng.
Trong Công giáo Việt Nam, “Kitô hữu” là cách gọi quen thuộc. Các từ như Kitô giáo, Đức Kitô, đời sống Kitô hữu và đức tin Kitô giáo thường xuất hiện trong giáo lý, phụng vụ và các văn bản của Giáo hội.
Trong nhiều cộng đồng Tin Lành, người ta thường dùng các từ Cơ Đốc giáo, Cơ Đốc nhân, Đấng Christ hoặc Chúa Giê-xu Christ. Một số hệ phái lại sử dụng cách viết Giêsu, Giê-su, Giê-xu, Jesus, Kitô hoặc Christ tùy theo truyền thống dịch Kinh Thánh.
Những khác biệt này phần lớn thuộc về ngôn ngữ và bản sắc cộng đồng. Không nên vì cách gọi khác nhau mà vội kết luận người sử dụng thuộc hai tôn giáo hoàn toàn tách biệt.
Cơ Đốc nhân có phải chỉ là người Tin Lành không?
Trong thói quen ngôn ngữ tại Việt Nam, từ “Cơ Đốc nhân” xuất hiện đặc biệt phổ biến trong các Hội Thánh Tin Lành. Điều đó khiến nhiều người hiểu đây là danh xưng riêng của tín hữu Tin Lành.
Tuy nhiên, nếu xét theo nghĩa rộng của từ “Christian”, Cơ Đốc nhân có thể bao gồm những người thuộc các truyền thống lớn cùng tuyên xưng đức tin nơi Chúa Giêsu Kitô, như Công giáo, Chính Thống giáo, Anh giáo và Tin Lành.
Khi viết về một cộng đồng cụ thể, nên sử dụng đúng danh xưng mà chính cộng đồng ấy thường dùng. Chẳng hạn, có thể gọi “người Công giáo”, “Kitô hữu Công giáo”, “tín hữu Tin Lành” hoặc “Cơ Đốc nhân thuộc Hội Thánh Tin Lành”. Cách gọi rõ ràng giúp tránh đồng nhất mọi truyền thống với nhau.
Nền tảng đức tin của một Cơ Đốc nhân
Các truyền thống Cơ Đốc giáo có nhiều điểm khác nhau, nhưng phần lớn cùng chia sẻ một số xác tín nền tảng về Thiên Chúa, Chúa Giêsu Kitô, Chúa Thánh Thần hoặc Đức Thánh Linh, Kinh Thánh, Hội Thánh và niềm hy vọng cứu độ.
Tin vào một Thiên Chúa
Cơ Đốc giáo là một tôn giáo độc thần. Cơ Đốc nhân tin chỉ có một Thiên Chúa, Đấng sáng tạo và gìn giữ muôn loài.
Tin Chúa Giêsu là Đấng Kitô
Trung tâm của đức tin Cơ Đốc là Chúa Giêsu Kitô. Theo trình thuật Tân Ước, Người sinh sống trong bối cảnh Do Thái ở vùng đất Palestine dưới thời Đế quốc La Mã, rao giảng về Nước Thiên Chúa, kêu gọi con người sám hối, yêu thương và trở về với Thiên Chúa.
Tin vào cuộc khổ nạn, cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu
Thập giá và sự phục sinh giữ vị trí trung tâm trong đức tin Cơ Đốc. Các sách Tin Mừng thuật lại việc Chúa Giêsu bị bắt, xét xử và chịu đóng đinh. Các Cơ Đốc nhân tin rằng sự hy sinh ấy liên quan đến tình yêu và công trình cứu độ dành cho nhân loại.
