Tứ Phủ Thánh Mẫu

Tam Tòa Thánh Mẫu gồm những ai?

Tam Tòa Thánh Mẫu gồm những vị nào, có vai trò gì trong Tam Tứ Phủ? Đó là Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên, Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn và Mẫu Đệ Tam Thoải Phủ.

1134

Trong Đạo Mẫu nói chung và ở hầu hết các đền, điện, phủ của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam – Tứ phủ, ta thường thấy có tôn tượng của “Tam Tòa Thánh Mẫu” với sắc áo đỏ, xanh, trắng lần lượt là tượng trưng cho miền Trời (Thiên phủ), miền Rừng (Nhạc phủ), miền Nước (Thoải phủ).

Vậy thực chất, Tam Tòa Thánh mẫu là ai? Tam Tòa Thánh Mẫu gồm những ai?

Tam Tòa Thánh Mẫu mà ta thường thấy trên các ban thờ gồm ba ngôi của ba vị Thánh Mẫu khác nhau: Đệ Nhất Thượng Thiên, Đệ Nhị Thượng Ngàn và Đệ Tam Thoải Phủ.

Tam Tòa Thánh Mẫu gồm những ai?
Tam Tòa Thánh Mẫu gồm: Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên (ngồi chính giữa, áo đỏ), Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn (bên trái, áo xanh) và Mẫu Đệ Tam Thoải Phủ (bên phải, áo trắng)

Mẫu Thượng Thiên

Mẫu Thượng Thiên còn được gọi là Mẫu Đệ Nhất cai quản miền trời. Với quan niệm của dân gian về Tứ Pháp (Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Điện, Pháp Lôi) thì Mẫu Thượng Thiên có quyền năng tạo ra mây, mưa, sấm, chớp và có liên quan tới văn hóa nông nghiệp lúa nước của dân tộc ta. Đền thờ Mẫu Thượng Thiên có ở khắp nơi nhưng nhiều và lớn nhất vẫn là ở những nơi Mẫu giáng trần hoặc hiển linh, lưu dấu tích. Ngày hội chính của Mẫu được biết đến là ngày 3/3 âm lịch hàng năm. Trong Tam Tòa Thánh Mẫu, Mẫu Đệ Nhất thường tọa ở chính giữa trong màu áo đỏ.

Mẫu Thượng Ngàn

Mẫu Thượng Ngàn còn được gọi là Mẫu Đệ Nhị cai quản miền rừng núi. Bà là Thánh Mẫu gắn bó với con người, cây cỏ và chim, thú. Đền thờ Mẫu Thượng Ngàn có ở nhiều nơi nhưng hai nơi thờ phụng chính là Suối Mỡ (Bắc Giang) và Bắc Lệ (Lạng Sơn). Nơi nào có rừng, có núi, nơi đó có đền thờ Thánh Mẫu Thượng Ngàn. Ngày hội chính của Đệ Nhị Thánh Mẫu là 20/09 âm lịch hàng năm. Trên ban thờ Tam Tòa Thánh Mẫu, bà ngồi bên tay trái Mẫu Thượng Thiên và mặc áo màu xanh.

Mẫu Thoải

Mẫu Thoải hay còn gọi là Mẫu Đệ Tam, Mẫu Thủy, cai quản miền sông nước. Thánh Mẫu Thoải Phủ gắn liền với đời sống thủy sinh của người dân từ xa xưa và có liên đới trực tiếp tới thủy tổ dân tộc Việt trong buổi đầu dựng nước. Đền thờ Mẫu Thoải được dựng nhiều, hầu hết do lòng thành kính của nhân dân và ở nơi cửa sông, cửa biển chứ không có dấu tích nào của Mẫu vì bà không giáng phàm. Ngày hội chính của Mẫu thoải là ngày 10/06 âm lịch hàng năm. Lễ hội được tổ chức long trọng nhất là tại Đền Mẫu Thác Hàn Sơn, Hà Trung, Thanh Hóa. Vị trí của bà trong Tam Tòa Thánh Mẫu là bên tay phải của Mẫu Thần Chủ – Đệ Nhất và mặc áo màu trắng.

Có rất nhiều quan điểm khác nhau quanh các ngôi vị trong Tam Tòa Thánh Mẫu.

Có tài liệu cho rằng, Tam Tòa Thánh Mẫu thực chất chỉ là ba lần hiện thân của Mẫu Liễu Hạnh khi giáng trần hay nói cách khác, Mẫu Liễu đã hóa thân vào cả ba Thiên là Thượng Thiên, Thượng Ngàn và Thoải Phủ.

Trong Tam Tòa Thánh Mẫu không có sự xuất hiện của Mẫu Địa bởi có người cho rằng, nếu theo giả thuyết “Thiên – địa đồng quy” (Đất trời là một) thì Mẫu Thượng Thiên là cai quản cả địa phủ. Lại có giả thuyết khác, cho rằng Mẫu Địa cũng chính là Mẫu Thượng Ngàn bởi miền Rừng cũng thuộc miền Đất.

Trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ nói riêng, người ta thường biết tới bốn vị Thánh Mẫu ngự trên ban thờ là Thánh Mẫu Cửu Trùng, Thánh Mẫu Thần Chủ (Mẫu Liễu Hạnh), Thánh Mẫu Thượng Ngàn và Mẫu Thoải. Ở một số nơi, người ta thờ Mẫu Cửu Trùng ở chính ban, nhưng cũng lại có những nơi thờ bà ở ngoài trời cho thập phương bái vọng.

Kinh Thánh Mẫu

Ân ba Thánh Mẫu Tam Toà

Tam Toà Tiên Chúa thực là linh thiêng.

Vạn linh vạn phép vô biên

Hội đồng Thánh Mẫu chư Tiên cứu đời.

Chư tôn Thánh Mẫu thương đời

Đứng lên Tứ phủ người người đều kinh.

Uy uy phép phép linh linh

Thương người xót cả chúng sinh muôn loài.

Các Mẫu cai quản các ngôi

Cai quản Tứ phủ Vua thời ban cho.

Tam ân tứ ân giúp phù

Thương con các Mẫu công phu giáng miền.

Thiên Tiên có Mẫu Cửu Thiên

Ngao du quản sát bốn miền trời xanh.

Thương người Mẫu lại kêu van

Kêu lên Quốc Mẫu cao nghìn Người thương.

Nhìn con ở dưới thế gian

Trên trời Mẫu thấy lại càng xót đau.

Trông con Mẫu chẳng vào đâu

Nước mắt Mẫu chảy biển sâu suối nguồn.

Dạy con phải nhớ luôn luôn

Vâng lời đức mẹ Hoàng Thiên toàn tài.

Tu thì phải nghĩ lâu dài

Dần dần chuyển hoá đổi đời sạch trong.

Vững tâm tin tưởng trong lòng

Đã có đức Mẹ Mẫu Hoàng phù cho.

Đường tu còn lắm quanh co

Nhớ mà vững trí sao cho thành tài.

Sau này lâm mệnh chung thời

Ta truyền hộ vệ cứu người về Tiên.

Âm dương đôi ngả phân trần

Đệ nhị Thánh Mẫu Thượng Ngàn chứng tâm.

Miền Thượng Mẫu giáng về đền

Mẫu ban phúc lộc muôn dân được nhờ.

Cầu cho dân nước nên thơ

Nhân khanh vật thịnh còn chờ bình yên.

Đệ Tam Thánh Mẫu Thuỷ Tiên

Mẫu về cắt hết nghiệp miền thế gian.

Lòng thành tấu đối kêu van

Kêu cho khắp nước vẻ vang muôn đời.

Kêu cho khắp hết gầm trời

Được yên tất cả mọi nơi thanh bình.

Sau kêu đến tận gia đình

Cho nhà hạnh phúc cho mình ấm no.

Địa Tiên Thánh Mẫu vân du

Khâm sai Tứ phủ giúp phù thiện lương.

Quán xem khắp hết trần dương

Nơi người sinh sống mọi người an nguy.

Lại nắm trong tay hồn vì

Ai thì trong sáng ai thì sạch nhơ.

Các con tu đạo phụng thờ

Phải giữ hiếu tín phút giờ chẳng sai.

Con đừng nói một thành hai

Ăn gian nói dối đời đời xấu danh.

Bạn bè nên giữ công bình

Không khinh không ghét không quyền không chê.

Vần thơ Mẹ giáng mới về

Cho con học tập tốt thì chóng lên.

Kính lạy Hội đồng Thánh Mẫu !

Kính lạy Hội đồng Thánh Mẫu !

Kính lạy Hội đồng Thánh Mẫu !

Kính lạy Thiên Tiên Thánh Mẫu Cửu Trùng Thiên Thanh Vân Vạn Hoa Công chúa.

Kính lạy Nhạc Tiên Thánh Mẫu Thượng ngàn Chúa tể Quế Hoa Mị Nương Công chúa.

Kính lạy Thuỷ Tiên Thánh Mẫu Xích Lân Long Nữ Bạch Ngọc Động Hồ chung Thuỷ Tinh Công chúa.

Kính lạy Địa Tiên Thánh Mẫu Địa cung Kiểm soát Khâm Sai Quảng Cung Chiêu Dung Công chúa.

4.6 ( 10 bình chọn )

Văn hóa tâm linh
https://vanhoatamlinh.com
Tìm hiểu về văn hóa tâm linh của người Việt từ xưa tới nay. Phong tục tập quán, tín ngưỡng (Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Đạo Mẫu).
Ý kiến bạn đọc (0)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bài liên quan

Bài viết mới
Xem thêm