La Kinh phong thủy là gì? Tìm hiểu cấu tạo, nguyên tắc đọc 24 sơn hướng và cách đo hướng nhà đúng, hạn chế sai số thường gặp.
La Kinh phong thủy thường xuất hiện trong các hoạt động xem hướng nhà, khảo sát đất, xác định tọa – hướng hoặc nghiên cứu phong thủy truyền thống. So với chiếc la bàn thông thường chỉ thể hiện phương hướng và số độ, mặt La Kinh có nhiều vòng đồng tâm, trên đó ghi phương vị, thiên can, địa chi, bát quái, 24 sơn cùng nhiều ký hiệu chuyên môn khác.
Chính số lượng vòng và ký hiệu dày đặc khiến nhiều người cho rằng chỉ cần đặt La Kinh trước cửa nhà rồi đọc một dòng chữ trên mặt bàn là có thể biết nơi ở “tốt” hay “xấu”. Cách hiểu này quá đơn giản. La Kinh trước hết là một công cụ xác định phương hướng bằng kim từ tính. Những vòng thông tin bên ngoài thuộc về các hệ thống diễn giải của phong thủy truyền thống và chỉ có ý nghĩa khi được đọc theo một phương pháp nhất quán.
La Kinh phong thủy là gì?
La Kinh phong thủy, còn được gọi là la bàn phong thủy hoặc La Bàn phong thủy, là dụng cụ kết hợp giữa một kim chỉ hướng chịu tác động của từ trường Trái Đất với hệ thống các vòng phương vị được sử dụng trong một số trường phái phong thủy phương Đông.
Trong tiếng Trung, dụng cụ này thường được gọi là “luopan”. Các sưu tập bảo tàng mô tả luopan như một công cụ địa lý – bói định hướng truyền thống của Trung Hoa, kết hợp chức năng của la bàn từ tính với các hệ biểu tượng và quan niệm không gian trong phong thủy.
Có thể hiểu La Kinh qua hai lớp chức năng:
- Lớp đo đạc: Kim nam châm và vòng chia độ dùng để xác định phương hướng.
- Lớp diễn giải truyền thống: Các vòng 24 sơn, bát quái, can chi, ngũ hành, quẻ Dịch và những ký hiệu khác được dùng để phân loại phương vị theo từng trường phái.
Phần đo phương hướng dựa trên hiện tượng từ tính có thể kiểm tra bằng các công cụ đo đạc. Ngược lại, những nhận định về cát – hung, vận khí hoặc ảnh hưởng đến đời sống thuộc về hệ quan niệm phong thủy truyền thống, không nên trình bày như kết luận khoa học đã được chứng minh.
La Kinh có phải là một loại la bàn không?
La Kinh có chứa một bộ phận la bàn, nhưng không hoàn toàn giống la bàn thông thường.
La bàn phổ thông chủ yếu gồm kim từ tính, vòng chia 360 độ và ký hiệu các hướng Bắc, Đông, Nam, Tây. Công dụng chính của nó là định hướng trong đi lại, khảo sát, hàng hải hoặc các hoạt động ngoài trời.
La Kinh phong thủy cũng có kim từ tính và vòng chia độ nhưng mặt bàn phức tạp hơn. Tùy mẫu La Kinh, xung quanh kim có thể xuất hiện hàng chục vòng đồng tâm. Mỗi vòng thể hiện một hệ thông tin riêng, chẳng hạn:
- Tám phương vị cơ bản.
- 24 sơn hướng.
- Thiên can và địa chi.
- Tiên thiên hoặc hậu thiên bát quái.
- Ngũ hành.
- 64 quẻ Dịch.
- Các vòng dùng riêng cho một trường phái phong thủy.
Vì vậy, một người biết dùng la bàn thông thường có thể xác định số độ trên La Kinh, nhưng chưa chắc đã hiểu cách diễn giải các vòng phong thủy.
La Kinh và La Bàn phong thủy có khác nhau không?
Trong cách sử dụng phổ biến tại Việt Nam, hai tên gọi này thường được dùng thay thế cho nhau. Tuy nhiên, có thể phân biệt tương đối như sau:
- La bàn phong thủy là cách gọi theo chức năng, nhấn mạnh việc đo phương hướng.
- La Kinh thường chỉ loại dụng cụ có nhiều vòng đồng tâm và hệ ký hiệu phong thủy tương đối đầy đủ.
Một ứng dụng điện thoại chỉ hiển thị số độ, tám hướng và 24 sơn có thể được gọi là la bàn phong thủy điện tử, nhưng chưa thể hiện toàn bộ cấu trúc của một chiếc La Kinh truyền thống.
Tìm hiểu tám hướng cơ bản trên La Kinh
Vòng phương hướng được tính theo một đường tròn 360 độ. Quy ước phổ biến bắt đầu từ Bắc tại 0 hoặc 360 độ, sau đó tăng dần theo chiều kim đồng hồ.
| Hướng | Ký hiệu | Tâm hướng |
|---|---|---|
| Bắc | N | 0° hoặc 360° |
| Đông Bắc | NE | 45° |
| Đông | E | 90° |
| Đông Nam | SE | 135° |
| Nam | S | 180° |
| Tây Nam | SW | 225° |
| Tây | W | 270° |
| Tây Bắc | NW | 315° |
Mỗi hướng có phạm vi 45 độ. Chẳng hạn, hướng Nam có tâm tại 180 độ và thường bao phủ khoảng từ 157,5 độ đến dưới 202,5 độ.
Cách gọi theo tám hướng phù hợp khi chỉ cần mô tả tương đối. Khi nghiên cứu La Kinh chuyên sâu, người ta thường chuyển sang hệ 24 sơn.
Hệ thống 24 sơn hướng trên La Kinh
Hệ 24 sơn chia vòng tròn 360 độ thành 24 cung bằng nhau. Mỗi cung rộng 15 độ. Tám hướng chính và phụ được chia thành ba sơn.
Tên 24 sơn được tạo bởi:
- 12 địa chi.
- 8 thiên can, không dùng Mậu và Kỷ.
- 4 quẻ Cấn, Tốn, Khôn và Càn.
Bảng 24 sơn và phạm vi số độ
| Hướng lớn | Sơn | Phạm vi tham khảo |
|---|---|---|
| Bắc | Nhâm | 337,5° – dưới 352,5° |
| Bắc | Tý | 352,5° – qua 0° – dưới 7,5° |
| Bắc | Quý | 7,5° – dưới 22,5° |
| Đông Bắc | Sửu | 22,5° – dưới 37,5° |
| Đông Bắc | Cấn | 37,5° – dưới 52,5° |
| Đông Bắc | Dần | 52,5° – dưới 67,5° |
| Đông | Giáp | 67,5° – dưới 82,5° |
| Đông | Mão | 82,5° – dưới 97,5° |
| Đông | Ất | 97,5° – dưới 112,5° |
| Đông Nam | Thìn | 112,5° – dưới 127,5° |
| Đông Nam | Tốn | 127,5° – dưới 142,5° |
| Đông Nam | Tỵ | 142,5° – dưới 157,5° |
| Nam | Bính | 157,5° – dưới 172,5° |
| Nam | Ngọ | 172,5° – dưới 187,5° |
| Nam | Đinh | 187,5° – dưới 202,5° |
| Tây Nam | Mùi | 202,5° – dưới 217,5° |
| Tây Nam | Khôn | 217,5° – dưới 232,5° |
| Tây Nam | Thân | 232,5° – dưới 247,5° |
| Tây | Canh | 247,5° – dưới 262,5° |
| Tây | Dậu | 262,5° – dưới 277,5° |
| Tây | Tân | 277,5° – dưới 292,5° |
| Tây Bắc | Tuất | 292,5° – dưới 307,5° |
| Tây Bắc | Càn | 307,5° – dưới 322,5° |
| Tây Bắc | Hợi | 322,5° – dưới 337,5° |
Bảng trên giúp người mới nhận diện sơn từ số độ. Khi số đo nằm rất gần ranh giới giữa hai sơn, không nên vội kết luận. Cần đo lại ở nhiều vị trí và kiểm tra nguồn gây nhiễu.
Hướng dẫn sử dụng La Kinh phong thủy để đo hướng nhà
Bước 1: Xác định mục đích đo
Trước khi cầm La Kinh, hãy xác định rõ mình muốn đo:
- Hướng toàn bộ ngôi nhà.
- Hướng cửa chính.
- Hướng cổng.
- Hướng mặt tiền.
- Hướng của khu đất.
- Hướng một phòng hoặc một vị trí nội thất.
Mỗi mục đích có thể cần một đường chuẩn khác nhau. Nếu đang đo hướng nhà, không nên tùy tiện đặt La Kinh theo cạnh của cánh cửa khi cửa không song song với mặt tiền.
Bước 2: Xác định mặt hướng của công trình
Quan sát tổng thể công trình và chọn mặt được coi là hướng. Sau đó xác định một đường thẳng song song với mặt đó.
Với nhà phố, đường chuẩn thường là đường song song với mặt tiền. Với khu đất chưa xây dựng, có thể lấy cạnh giáp đường hoặc trục quy hoạch dự kiến, nhưng phải ghi rõ đang đo hướng của cạnh đất chứ chưa phải hướng của một ngôi nhà tương lai.
Đối với công trình có hình dạng méo, cong hoặc nhiều khối, nên tham khảo bản vẽ mặt bằng để xác định trục chính.
Bước 3: Chọn vị trí đo ít bị nhiễu
Kim la bàn phản ứng với từ trường cục bộ. Kim loại, nam châm, thiết bị điện và kết cấu thép ở gần có thể làm kim lệch khỏi hướng ổn định.
Khi đo, nên tránh đứng quá gần:
- Ô tô, xe máy.
- Cửa sắt, cổng sắt.
- Cột thép và lan can kim loại.
- Loa, nam châm hoặc mô-tơ điện.
- Tủ điện, dây điện công suất lớn.
- Điện thoại đặt sát La Kinh.
- Chìa khóa, đồng hồ hoặc vật kim loại lớn.
- Sàn và tường có mật độ cốt thép cao.
Bước 4: Đặt La Kinh nằm ngang
Cầm La Kinh ngang khoảng thắt lưng hoặc đặt trên một mặt phẳng không chứa kim loại. Giữ mặt bàn song song với mặt đất.
Nếu La Kinh có bọt thủy, điều chỉnh cho bọt khí nằm đúng tâm. Nếu không có, quan sát để tránh nghiêng bàn về trước, sau hoặc sang hai bên.
Chờ kim ngừng dao động trước khi đọc.
Bước 5: Căn La Kinh theo đường mặt tiền
Đặt một cạnh của ngoại bàn song song với mặt tiền. Đường chỉ hướng trên La Kinh phải vuông góc với mặt tiền và hướng ra phía trước công trình.
Có thể thực hiện theo một trong hai cách:
Đặt sát đường chuẩn:
Áp cạnh La Kinh vào một bề mặt phẳng được xác định là song song với mặt tiền. Cần chắc chắn bề mặt đó không chứa sắt hoặc nam châm.
Bước 6: Xoay nội bàn cho kim trùng với trục Bắc – Nam
Giữ nguyên khung vuông đã căn theo công trình, sau đó xoay nội bàn tròn cho đường Bắc – Nam trùng với kim từ tính.
Không xoay cả người và La Kinh sau khi đường mặt tiền đã được xác lập. Nếu toàn bộ dụng cụ bị xoay, mối quan hệ giữa công trình và vòng phương vị sẽ thay đổi.
Cần chú ý quy ước của chiếc La Kinh đang dùng. Không nên dựa duy nhất vào màu của đầu kim; hãy nhận biết đầu chỉ Bắc hoặc Nam theo ký hiệu của nhà sản xuất.
Bước 7: Đọc số độ tại đường chỉ hướng
Sau khi kim ổn định và nội bàn đã căn đúng, đọc số độ tại vạch hoặc dây chỉ hướng quay ra phía trước.
Giả sử kết quả là 131 độ:
- Hướng lớn: Đông Nam.
- Sơn: Tốn.
- Tọa đối diện: 311 độ.
- Tọa thuộc sơn Càn.
Có thể ghi kết quả là tọa Càn hướng Tốn.
Bước 8: Đo lại nhiều lần
Không nên sử dụng duy nhất một lần đo. Có thể thực hiện ít nhất ba lần:
- Đo tại khu vực giữa mặt tiền.
- Đo lệch sang bên trái nhưng vẫn giữ cùng đường chuẩn.
- Đo lệch sang bên phải.
Nếu ba kết quả gần nhau, lấy giá trị trung bình hoặc giá trị xuất hiện ổn định nhất. Nếu kết quả chênh lệch nhiều, cần tìm nguyên nhân như cổng sắt, xe đỗ, đường dây điện, điện thoại hoặc kết cấu thép.
Khi số đo nằm gần ranh giới giữa hai sơn, nên tăng số lần đo và sử dụng thêm một la bàn độc lập để đối chiếu.
Bước 9: Ghi rõ điều kiện đo
Một bản ghi đầy đủ nên có:
- Ngày và thời điểm đo.
- Vị trí đứng.
- Đối tượng được đo.
- Đường chuẩn đã chọn.
- Các số đo riêng lẻ.
- Giá trị trung bình.
- Những vật kim loại hoặc thiết bị điện ở gần.
- Quy ước Bắc từ hay Bắc địa lý.
Thông tin này giúp người khác kiểm tra lại và tránh tình trạng một số độ được truyền miệng mà không rõ đã đo ở đâu, đo theo mặt nào.
