Văn hóa tâm linh

Bàn thờ gia tiên và nét văn hóa thờ cúng của người Việt

Bàn thờ gia tiên và truyền thống thờ cúng tổ tiên ông bà đã trở thành một nét văn hóa trong đời sống tinh thần của người Việt.

151

Theo Văn hóa tâm linh Việt, bàn thờ được trang hoàng tươm tất thì con cháu ắt hẳn sẽ làm ăn sung túc thuận hòa. Vì thế góc thờ cúng ông bà tổ tiên bao giờ cũng phải bày biện sao cho thật gọn gàng ngăn nắp, trang nghiêm.

Phong tục thờ cúng của người Việt

“Dù ai đi ngược về xuôi
Nhờ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba”

Câu thơ trên ắt hẳn phải văng vẳng bên tai suốt cả một đời với những người con xa quê hương đi lập nghiệp ở nơi khác. Câu thơ nhắc mọi người nhớ tới đạo lý uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây. Dẫu có làm kẻ tha phương cầu thực xem bốn bể là nhà, vẫn phải nhớ có một nơi để trở về là quê hương, tổ tông và nguồn cội của mình.

Bàn thờ gia tiên là hình ảnh đại diện cho nét văn hóa tốt đẹp ngàn đời của người con đất Việt. Ngay cả đến những kiều bào xa xứ hàng chục năm, vẫn không một phút nào cho phép bản thân được lãng quên đi nguồn cội của mình. Họ dùng chính văn hóa ấy để giáo dục những thế hệ sinh sau biết về gốc gác quê hương, đất Tổ của mình. Cho con biết nơi cha mẹ được sinh ra, dòng máu thật chảy qua tim cha mẹ và cả con phải dành cả đời để ghi nhớ.

Bàn thờ gia tiên và nét văn hóa thờ cúng của người Việt

Sự tốt đẹp trong văn hóa thờ cúng ông bà đã một phần nào thể hiện được cốt cách của con người Việt. Sống có đạo lý truyền thống, thủy chung và nghĩa tình.

Bàn thờ gia tiên – nơi thờ cúng của người Việt

Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên ông bà là nét đẹp văn hóa của người Việt có từ xa xưa. Những giá trị truyền thống về lòng hiếu thảo, biết ơn, nhớ thương được thể hiện bằng việc thờ cúng trên bàn thờ vào những ngày Rằm, mùng Một, ngày giỗ chạp, lễ Tết.

Hiện nay trên thị trường chia bàn thờ gia tiên làm hai loại đó là bàn thờ đứng và bàn thờ treo.

Bàn thờ đứng

Bàn thờ đứng là mẫu bàn thờ gia tiên phù hợp với mọi không gian sống, sử dụng trong rất nhiều gia đình. Bàn thờ đứng được làm bằng gỗ mít, gỗ dổi, gỗ gụ hoặc gỗ hương.

Bàn thờ gia tiên và nét văn hóa thờ cúng của người Việt

Hiện nay, với phong cách hiện đại bàn thờ đứng thường được thiết kế đơn giản hơn nhưng vẫn rất sang trọng, hai tông màu quen thuộc của bàn thờ đứng là nâu sang và nâu sẫm. Đây là hai màu xu hướng phù hợp với hầu hết những kiểu thiết kế nội thất phòng thờ nói riêng và nội thất của toàn bộ căn nhà nói chung.

Bàn thờ treo tường

Bàn thờ treo tường dành cho những ngôi nhà có diện tích khiêm tốn. Không còn là những tủ thờ có kích thước to lớn, cồng kềnh; giờ đây chỉ là một mặt bàn thờ dạng phẳng để bày biện ly hương, nhan đèn và một tấm chắn khói.

Bàn thờ gia tiên và nét văn hóa thờ cúng của người Việt

Nhiều mẫu bàn thờ treo tường có phong cách thiết kế ấn tượng và độc đáo, đậm chất trẻ trung và hiện đại, được đánh giá cao về mặt thẩm mỹ. Từng hoa văn họa tiết được chạm khắc cực kỳ tinh tế kết hợp với màu sơn mỏng nhẹ, mềm mượt, càng sử dụng lâu nước sơn sẽ càng bám chặt.

Bàn thờ treo tường đảm bảo tiết kiệm một cách tối đa diện tích cho căn nhà, rất phù hợp với những gia đình có con nhỏ thường xuyên nô đùa và nghịch ngợm.

Tử vi phong thủy

Cách đặt bàn thờ gia tiên theo phong thủy

Bàn thờ là nơi thờ cúng tổ tiên, đây là nơi để con cháu thể hiện lòng thành kính, lòng biết ơn đối với những người đã mất.

257

Bàn thờ thường được đặt ở những nơi trang nghiêm sạch sẽ. Và ai cũng muốn đặt bàn thờ theo phong thủy để hợp với tuổi của gia chủ để đem lại tài lộc, may mắn.

Nguyên tắc khi đặt bàn thờ

Bàn thờ to, nhỏ tùy theo từng không gian , điều kiện của gia chủ, nhưng nếu muốn đem lại sự may mắn, bình an cho gia đình thì khi đặt bàn thờ nên đặt theo các hướng phù hợp có đủ các yếu tố phong thủy như sau: nếu gia chủ mệnh tây tứ trạch hướng tây bắc là cung (càn); tây nam là cung (khôn) ; tây là (đoài) ; và đông bắc là cung (cấn). Nếu gia chủ là mệnh đông tứ trạch hướng bắc là cung (khảm) ; hướng đông là cung (chấn) ; hướng đông nam là cung (tốn) ; và hướng nam là cung (ly).

Cách đặt bàn thờ gia tiên theo phong thủy

Một nguyên tắc quan trọng khi đặt bàn thờ là đặt bàn thờ phải nhìn ra hướng tốt theo tuổi của gia chủ để đem lại sự tốt lành cho gia chủ.

Những lưu ý khi đặt bàn thờ gia tiên

– Đặt bàn thờ gia tiên ở nơi tĩnh lặng, không đối diện với bếp, giường ngủ, nhà tắm, nhà vệ sinh, trên chốc nhà vệ sinh hay dưới nhà vệ sinh.

– Không nên đặt bàn thờ dưới gầm cầu thang, xà ngang, quạt trần, bóng đèn chùm.

– Tránh đặt bàn thờ ở hướng đông bắc nhìn ra hướng tây nam.

– Tránh đặt bàn thờ ở hướng tây nam nhìn ra hướng đông bắc.

– Tránh đặt bàn thờ nhìn ra hướng xấu là hướng đông bắc và hướng tây nam.

Hướng đặt bàn thờ gia tiên hợp mệnh gia chủ

Nếu như gia chủ có mệnh Thổ và Kim thì nên đặt bàn thờ theo các hướng tây, tây bắc, đông bắc, tây nam sẽ mang lại nhiều may mắn tài lộc.

Gia chủ có mệnh Thủy, Mộc, Hỏa thì nên đặt bàn thờ theo các hướng đông, đông nam, nam, bắc.

Vậỵ tùy theo các mệnh của gia chủ khác nhau mà xác định hướng phù hợp để đặt bàn thờ theo phong thủy để mang lại vượng khí, tài lộc, cho gia chủ. Theo phong thủy có hai hướng đặt bàn thờ đẹp nhất là thiên lộc và quý nhân giúp gia chủ đem lại nhiều tài lộc, sự bình an may mắn.

Nhưng đặt theo phong thủy thế nào đi chăng nữa cũng phải giữ gìn vệ sinh bàn thờ sạch sẽ. Thường xuyên thắp hương vào những ngày mùng một hoặc mười lăm âm lịch hàng tháng, các ngày lễ tết và những khi gia đình có sự kiện quan trọng để tỏ lòng thành kính đối với gia tiên.

Bàn thờ gia tiên chính là nơi linh thiêng trong mỗi gia đình. Bài trí bàn thờ gia tiên hợp với mệnh của gia chủ giúp tăng thêm tài lộc cho gia chủ cũng như các thành viên trong gia đình.

Văn hóa tâm linh

Cách chọn kích thước bàn thờ theo phong thủy

Bàn thờ là một phần không thể thiếu trong mỗi gia đình người Việt. Đó là nơi để con cháu thể hiện lòng biết ơn, sự hiếu thảo đối với người đã khuất.

584

Chọn bàn thờ là điều quan trọng và được nhiều người quan tâm. Điều này không chỉ là tín ngưỡng lâu đời mà còn thể hiện lòng thành kính, biết ơn dành cho tổ tiên, thần linh. Gia chủ nên chọn bàn thờ với kích thước bàn thờ phù hợp với mệnh, tuổi hợp phong thủy.

Nếu như chọn được kích thước bàn thờ hợp tuổi với gia chủ thì sẽ mang đến may mắn, tài lộc cho các thành viên trong gia đình.

Chọn kích thước bàn thờ tức là chọn chiều cao, chiều rộng và chiều ngang của bàn thờ. Và tùy thuộc vào diện tích nhà và vị trí đặt mà lựa chọn kích thước và kiểu dáng, từ đó bài trí phòng thờ phù hợp và đảm bảo tính thẩm mỹ, yếu tố phong thủy, tâm linh.

Bàn thờ gia tiên
Bàn thờ gia tiên

Kích thước bàn thờ

Thông thường, kích thước bàn thờ thường được chọn thước lỗ ban. Mỗi cung kí hiệu trên thước đều mang ý nghĩa khác nhau. Các cung tốt như phú quý, quý tử, tài vượng, đại cát… có màu đỏ. Gia chủ nên chọn bàn thờ có kích thước tương ứng với các cung này để cầu hạnh phúc, giàu sang và bình an, sức khỏe cho các thành viên trong gia đình.

Với những ngôi nhà có diện tích tương đối nhỏ như chung cư, nhà phố, để tiết kiệm không gian sống nên chọn bàn thờ có kích thước 1,1(m) x 61(cm). Nó tương ứng với cung đại cát mang lại may mắn, tài lộc cho gia đình.

Kích thước bàn thờ tiêu chuẩn để đem lại tài lộc, may mắn:

Án gian thờ gia tiên
Án gian thờ gia tiên

– Chiều cao: 1,07m; 1,27m; 1,47m.

– Chiều dài: 1,53m; 1,75m; 1,97m; 2,17m

– Chiều rộng: 81cm; 87cm; 1,07m.

Kích thước sập thờ tiêu chuẩn, tương ứng với cung phát đạt, giúp con cháu thuận hòa, yên ấm:

Sập thờ gia tiên
Sập thờ gia tiên

– Chiều cao: 1m27

– Chiều dài: 1,97m; 2,17m; 2,23m

– Chiều rộng: 97cm; 1,07m; 1,27m

Kích thước bàn thờ cúng cơm, tủ cơm:

– Chiều dài: 0,87m; 1,07m

– Chiều rộng: 0,61m; 0,69m

– Chiều cao: 0,61m; 0,69m

Kích thước bàn thờ Phật

Đối với bàn thờ Phật nên chọn loại có kích thước 39cm rộng x 61cm dài. Nó tương ứng với cung tốt, mang lại may mắn, suôn sẻ trong cuộc sống và công việc.

Bàn thờ Phật tại gia
Bàn thờ Phật tại gia

Bên cạnh kích thước của bàn thờ, gia chủ cũng cần quan tâm đến vị trí cửa chính. Đây là lối ra vào nhà, nơi luồng linh khí trời đất luân chuyển, nó quyết định sự hưng thịnh và ảnh hưởng đến phong thủy nhà ở.

Kích thước đối với ban thờ treo phổ thông

– Bàn thờ treo tường với kích thước Sâu 480mm (Hỷ Sự) x Rộng 810mm (Tài Vượng)

– Bàn thờ treo tường với kích thước Sâu 480mm (Hỷ sự) x Rộng 880mm (Tiến Bảo)

– Bàn thờ treo tường với kích thước Sâu 495mm (Tài Vượng) x Rộng 950mm (Tài Vượng)

– Bàn thờ treo tường với kích thước Sâu 560mm (Tài Vượng) x Rộng 950mm (Tài Vượng)

– Bàn thờ treo tường với kích thước Sâu 610mm (Tài Lộc) x Rộng 1070mm (Quý Tử)

Đối với loại bàn thờ dạng sập, tủ thường có kích thước:

– Chiều ngang: 127 cm ; 157 cm ; 175 cm , …

– Chiều sâu: 61 cm ; 69 cm ; 81 cm , …

– Chiều cao: 117 cm ; 127 cm …

Lưu ý khi đặt bàn thờ theo tuổi

Hướng tốt để đặt bàn thờ:

– Sanh khí: Hướng này mang lại tài lộc, của cải, giúp công việc của các thành viên trong gia đình ổn định, khách khứa tới đông.

– Thiên Y: mọi thứ trong cuộc sống và công việc sẽ luôn được thuận lợi, có quý nhân phù trợ, bệnh tật tiêu tan…

– Phước Đức: Đây là hướng tốt đặt bàn thờ, cửa chính và cửa bếp. Hướng này giúp mang đến của cải, thịnh vượng cho gia đình.

– Phục vì: Con cái đầy nhà, ngoan ngoãn, gia đình hạnh phúc, hòa thuận…

Hướng xấu không nên đặt bàn thờ

– Tuyệt mạng: Đặt bàn thờ theo hướng này dễ sinh bệnh tật, gặp chuyện chẳng lành, bị người đời hãm hại, gây thù chuốc oán…

– Ngũ quỷ: Ruộng mất mùa, của cải tiêu tan…

– Lục sát: Gia chủ mất của, vợ chồng ly tán, nếu ở cạnh nhau thường xuyên cãi cọ, bất hòa.

– Họa hại: Gia chủ mang bệnh tật, của cải tiêu tan.

Hướng dẫn cách chọn vị trí đặt bàn thờ theo tuổi, mệnh

Sinh mệnh con người là khác nhau vì vậy tùy vào cung, mạng mà các kiêng kỵ cũng khác nhau. Trong phong thủy thường dựa vào năm sinh của gia chủ để làm chuẩn:

– Đông tứ mệnh: Thủy, Mộc, Hỏa. Cung này nên chọn nhà hướng Đông, Đông Nam, hướng Bắc hoặc Nam.

– Tây tứ mệnh: Thổ, Kim. Cung này nên chọn hướng Tây, Tây Bắc hoặc Đông Bắc, Tây Nam.

Hiểu và thực hiện được những điều nêu trên thì tự nhiên may mắn, tài lộc sẽ kéo đến. Nếu phong thủy hợp với chủ nhà, công danh, cuộc sống phát triển.

Việc chọn kích thước và vị trí đặt bàn thờ cần được tính toán cẩn thận, tỉ mỉ để phù hợp với không gian nhà ở. Điều này sẽ làm cân xứng và hài giúp phát huy phong thủy tốt và thẩm mỹ cao.

Lưu ý khi chọn vị trí đặt bàn thờ Phật và gia tiên

– Không nên đặt ngược hướng nhà

– Không đặt bàn thờ xung với hướng cửa sẽ ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.

– Không đặt bàn thờ cạnh bếp, nhà vệ sinh hay nơi ồn ào.

– Không đặt bàn thờ dưới xà ngang hay dầm nhà.

– Tránh đặt bàn thờ ở nơi có gió, mưa, nắng chiếu trực tiếp.

– Không nên đặt bàn thờ ở vị trí có cửa ra vào phòng.

– Không nên đặt bàn thờ Phật, tổ tiên nằm trong phòng ngủ

– Không bài trí vật dụng trên bàn thờ lộn xộn.

– Không để đèn rọi thẳng vào bàn thờ.

Văn hóa tâm linh

Hướng dẫn cách cắm hoa trên bàn thờ gia tiên, bàn thờ Phật

Bài viết này Văn Hóa Tâm Linh hướng dẫn độc giả cách cắm hoa trên bàn thờ gia tiên và trên bàn thờ Phật sao cho đúng cách.

665

Trong thờ cúng gia tiên, thờ cúng Phật của người Việt thì trên bàn thờ không thể thiếu được lọ hoa tươi. Tuy nhiên việc lựa chọn hoa và cách cắm hoa ở trên bàn thờ như thế nào cho đúng cách thì không phải ai cũng biết.

Các loại hoa cắm ở bàn thờ gia tiên

Về cơ bản, để cắm hoa ở bàn thờ gia tiên thường chọn những loại hoa thường được mọi người lựa chọn để thờ cúng vẫn là cúc, hồng, sen, huệ, địa lan… tùy theo mùa mà chúng ta dâng hoa cúng khác nhau.

Hướng dẫn cách cắm hoa trên bàn thờ gia tiên, bàn thờ Phật
Các loại hoa có thể cắm trên bàn thờ

Tuy nhiên, có một số loại hoa tuy rất đẹp và thơm nhưng lại không được sử dụng để cắm trên bàn thờ như hoa nhài, hoa đại… Do đó, chúng ta cần biết để lựa chọn những loại hoa cúng phù hợp, trang nghiêm và phù hợp với phong tục tập quán.

Cách cắm hoa trên bàn thờ gia tiên

Cắm hoa ở bàn thờ gia tiên thường chọn được chọn nhiều nhất để cúng gia tiên là hoa huệ ta màu trắng. Ngoài ra các loại hoa cúc vàng và hoa hồng đỏ cũng là những loại hoa thích hợp để cắm trên mọi bàn thờ.

Hướng dẫn cách cắm hoa trên bàn thờ gia tiên, bàn thờ Phật-1
Cắm hoa trên bàn thờ gia tiên

Chúng ta cần hiểu được ý nghĩa của những loại hoa dâng cúng trên bàn thờ, cũng như nên tùy vào vùng miền mà linh hoạt trong việc chọn hoa. Việc này không quá khắt khe nhưng cũng không nên quá thoải mái. Nên chọn hoa thơm, hoa có tên đẹp, và chỉ nên cúng một màu để tạo sự trang nghiêm.

Cách cắm hoa trên bàn thờ Phật

Cắm hoa ở bàn thờ lễ Phật, ngoài mẫu đơn là loài hoa được lựa chọn nhiều nhất, thì nên chọn hoa có màu đỏ và màu vàng – là những màu tượng trưng cho nhà Phật như cúc vàng, hồng đỏ, hoa sen hay hoa ngâu.

Hướng dẫn cách cắm hoa trên bàn thờ gia tiên, bàn thờ Phật-3
Cắm hoa trên bàn thờ Phật

Khi chọn hoa ta nên lựa kỹ từng bông, không nên chọn những hoa đã nở to mà chọn những bông mới chớm nở. Khi dâng hoa cúng Phật, chúng ta không nên kết hợp nhiều loại hoa, nhiều màu sắc vì như vậy sẽ giảm mất sự thanh thoát, tôn nghiêm của không gian thờ cúng.

Những lưu ý khi cắm hóa trên bàn thờ

– Không nên quá cứng nhắc trong việc chọn hoa bởi nó còn tùy thuộc vào điều kiện đất và khí hậu của từng vùng miền. Điều quan trọng hơn cả vẫn là thành tâm của mỗi người.

– Trong một bình hoa, không nên cắm quá nhiều loại hoa với nhiều màu sắc khác nhau vì điều đó sẽ làm mất đi sự trang trọng và ý nghĩa của hoa.

– Đặt lọ hoa vừa với kích thước bàn thờ, không đặt lọ hoa quá to khiến che hết cả các đồ thờ cúng khác được đặt trên đó.

Văn hóa tâm linh

Thắp hương trên bàn thờ gia tiên mang ý nghĩa gì?

Tại sao khi thờ cúng ông bà tổ tiên thì phải thắp hương? Việc làm này mang ý nghĩa gì? Mời độc giả đọc hết bài viết này để hiểu rõ.

588

Tại sao khi thờ cúng ông bà tổ tiên thì phải thắp hương? Việc làm này mang ý nghĩa gì? Mời độc giả đọc hết bài viết này để hiểu rõ.

Ý nghĩa của việc thắp hương

Việc thắp hương trên bàn thờ gia tiên đã trở thành phong tục, tập quán, thành một nét văn hóa đẹp của dân tộc Việt Nam chúng ta. Cứ đến dịp lễ tết hay có những việc trọng đại của gia đình thì việc thắp hương đã thành thông lệ, đã ăn sâu vào đời sống của những người dân Việt Nam. Việc làm này đã trở thành một nét đẹp truyền thống, gần gũi, giản dị và thiêng liêng với mỗi người dân Việt.

Thắp hương trên bàn thờ gia tiên mang ý nghĩa gì?
Người thắp hương trên bàn thờ gia tiên thường là đàn ông trong gia đình

Bát hương được xem là nơi mà tổ tiên trú ngụ, nên cũng là nơi thể hiện sự thành kính của con cháu, của những người đang sống đới với những người đã khuất. Vì vậy cứ đến ngày lễ tết, ngày rằm, mùng một thì hầu hết tất cả các gia đình đều thắp hương để tưởng nhớ đến tổ tiên và còn mong ước tổ tiên sẽ phù hộ, sức khỏe, sự may mắn cho mọi thành viên trong gia đình.

Ngoài những ngày lễ Tết thì mỗi khi gia đình có việc gì trọng đại như: đám cưới, đám ma, giỗ chạp, động thổ, chuyển nhà… đều chuẩn bị lễ nạp để thắp hương báo cáo tổ tiên. Trong tâm thức của người Việt Nam thì họ đều tin rằng, khi nén hương thắp lên như là một nhịp cầu nối giữa hai thế giới âm dương với nhau.

Thắp hương bao lâu thì hạ lễ?

Khi nén hương thắp lên được xem là sợi dây kết nối giữa những người trên trần gian với thế giới tâm linh, và tấm lòng của con cháu đối với các bậc tổ tiên. Theo quan niệm xưa thì mỗi khi thắp hương dâng lên gia tiên thì cần có hương thơm, đèn nến, hoa trái tươi, nước là đủ, hoặc thêm những lễ vật khác nữa là tùy tâm của con cháu. Nhưng cho dù là lễ nạp có đơn sơ nhưng chỉ cần con cháu thể hiện tấm lòng thành kính là đủ, còn cho dù có mâm cao cỗ đầy đi chăng nữa nhưng con cháu không thành tâm thì lễ nạp đó cũng trở thành vô nghĩa.

Thông thường trong các lễ cúng thì phải thắp ba tuần hương mới được hạ lễ. Tương ứng với khoảng thời gian từ 45 đến 60 phút là được tùy theo vòng hương hay nén hương ngắn, dài khác nhau.

Lưu ý khi thắp hương

Có nhiều loại hương được bày bán trên thị trường hiện nay, khi mua hương để thắp chúng ta cần phải chọn những loại hương được làm từ chất liệu tự nhiên, không độc hại để khi đốt hương đảm bảo sức khỏe cho con người. Và khi thắp hương trên bàn thờ gia tiên hay bất cứ ở đâu các bạn cần phải lưu ý những điều sau đây.

– Khi thắp hương thì nên cắm nén thẳng đứng, chứ không nên cắm lệch, xiên.

– Khi thắp hương nếu không may bị tắt, thì nên để nguyên nén hương ở vị trí đó và đốt tiếp cho hương cháy hết là được.

– Nên thắp hương ở nơi kín gió, để tránh hương bị tắt giữa chừng.

– Không được dùng hương giả cắm vào bát hương, cũng không nên lạm dụng đốt hương quá nhiều, đặc biệt là những gia đình có trẻ nhỏ.

– Không nên cắm hương trực tiếp vào đồ ăn sẽ gây ra ngộ độc nếu ăn phải.