Giáng sinh là một dịp quen thuộc trong đời sống văn hóa hiện đại. Vào những ngày cuối tháng 12, nhiều con phố được trang hoàng bằng ánh đèn, cây thông, hang đá, hình ảnh ông già Noel và các chương trình âm nhạc. Với nhiều người, đây là thời điểm để vui chơi, gặp gỡ, tặng quà hoặc tận hưởng không khí lễ hội. Với các cộng đồng Kitô giáo, đặc biệt là nhiều hội thánh Tin Lành, Giáng sinh trước hết gắn với việc tưởng niệm sự giáng sinh của Chúa Giê-xu Christ.
Câu hỏi về “những điều cấm kỵ của đạo Tin Lành vào lễ Giáng sinh” thường xuất phát từ sự tò mò về khác biệt tôn giáo và phong tục. Tuy nhiên, cách đặt vấn đề này cần được hiểu cẩn trọng. Đạo Tin Lành không có một bảng cấm kỵ thống nhất, áp dụng giống nhau cho tất cả hệ phái, hội thánh và tín hữu trên thế giới. Mỗi cộng đồng có truyền thống phụng vụ, cách tổ chức sinh hoạt và mức độ nhấn mạnh giáo lý riêng.
Vì vậy, thay vì khẳng định rằng mọi người theo Tin Lành “bị cấm” làm một việc nào đó trong dịp Noel, nên phân biệt giữa ba lớp vấn đề: những nguyên tắc đức tin chung; những quy định hoặc định hướng của từng hội thánh; và những lựa chọn cá nhân, văn hóa gia đình. Cách nhìn này vừa phản ánh đúng sự đa dạng trong Tin Lành, vừa giúp tránh biến khác biệt tôn giáo thành định kiến.
Cần hiểu đúng về “cấm kỵ” trong đạo Tin Lành
Trong đời sống dân gian, từ “cấm kỵ” thường gợi đến những điều không được làm vì sợ gặp vận rủi, phạm điều thiêng liêng hoặc làm ảnh hưởng đến tương lai. Cách hiểu này không hoàn toàn phù hợp khi nói về Tin Lành.
Trong giáo lý Tin Lành, trọng tâm không nằm ở việc kiêng một món ăn, tránh một màu sắc, chọn giờ lành hay lo sợ điềm báo. Nền tảng đức tin thường được đặt ở lòng tin nơi Thiên Chúa, sự thờ phượng, đời sống đạo đức, tình yêu thương và trách nhiệm cá nhân.
Do đó, điều mà nhiều tín hữu Tin Lành quan tâm trong mùa Giáng sinh không phải là “làm gì để tránh xui”, mà là liệu một hành động có phù hợp với tinh thần đức tin hay không. Một buổi lễ đông người, nhiều âm nhạc và trang trí vẫn có thể được xem là ý nghĩa nếu giúp cộng đồng hướng đến tinh thần yêu thương, biết ơn và sẻ chia. Ngược lại, một hoạt động mang dáng vẻ tôn giáo nhưng chỉ nhằm phô trương, kiếm lợi hoặc gây chia rẽ có thể bị nhìn nhận là xa rời ý nghĩa của lễ Giáng sinh.
Không có danh sách cấm kỵ chung cho mọi hệ phái
Tin Lành là tên gọi chung cho nhiều truyền thống Kitô giáo Kháng Cách. Trong đó có Lutheran, Cải chánh, Trưởng Lão, Báp-tít, Giám Lý, Ngũ Tuần, Anh giáo, các cộng đồng Phúc Âm và nhiều hội thánh độc lập.
Các cộng đồng này có thể cùng tin vào Chúa Giê-xu Christ, coi trọng Kinh Thánh và đời sống cầu nguyện, nhưng khác nhau ở cách tổ chức hội thánh, nghi thức báp-têm, phong cách thờ phượng, âm nhạc, vai trò của lịch phụng vụ hoặc quan điểm về biểu tượng tôn giáo.
Có hội thánh tổ chức lễ Giáng sinh với ca đoàn, hoạt cảnh, trang trí hang đá và chương trình truyền giảng. Có hội thánh lại tổ chức đơn giản hơn, tập trung vào đọc Kinh Thánh, cầu nguyện và giảng luận. Cũng có những cộng đồng Cải chánh thận trọng hơn với việc đưa các biểu tượng như cây thông, hang đá hoặc hình tượng vào không gian thờ phượng.
Vì vậy, một điều không được khuyến khích tại hội thánh này chưa chắc là quy định chung của toàn bộ Tin Lành.
Cần phân biệt giáo lý với phong tục và lựa chọn cá nhân
Một người Tin Lành có thể không tham gia một số thực hành tín ngưỡng dân gian vì cho rằng điều đó không phù hợp với đức tin của mình. Tuy nhiên, việc ấy không có nghĩa họ phản đối mọi phong tục gia đình, không được đón Noel với người thân hoặc không được tham gia những hoạt động xã hội lành mạnh.
Tương tự, có người không đặt cây thông trong nhà vì thích sự giản dị, nhưng điều đó không biến cây thông thành vật “cấm kỵ” đối với mọi tín hữu. Có người không uống rượu bia vì cam kết cá nhân hoặc định hướng của cộng đồng mình, nhưng không thể từ đó kết luận toàn bộ Tin Lành có một quy định giống nhau về đồ uống trong ngày Giáng sinh.
Khi tìm hiểu, cần tránh câu hỏi quá tuyệt đối như “Tin Lành có được làm việc này không?”. Câu hỏi phù hợp hơn là: “Việc đó có liên quan đến thờ phượng không?”, “Hội thánh địa phương nhìn nhận thế nào?” và “Điều ấy có làm tổn hại người khác hay đi ngược các nguyên tắc đạo đức không?”.
Ý nghĩa của lễ Giáng sinh trong nhiều cộng đồng Tin Lành
Với nhiều tín hữu Tin Lành, Giáng sinh là dịp nhắc nhớ Chúa Giê-xu Christ đến với nhân loại. Các buổi nhóm thường có hát thánh ca, đọc những đoạn Kinh Thánh nói về sự giáng sinh, cầu nguyện, nghe giảng, diễn nguyện hoặc sinh hoạt cộng đồng.
Trong bối cảnh đó, Giáng sinh không chỉ là một ngày lễ giải trí. Nó được nhìn như thời điểm để suy ngẫm về tình yêu thương, sự khiêm nhường, hy vọng, hòa bình và tinh thần phục vụ.
Tuy nhiên, đa số truyền thống Tin Lành không xem việc dự lễ Giáng sinh là điều kiện để một người được cứu rỗi hoặc chứng minh đức tin của mình. Một tín hữu không thể tham dự lễ vì bệnh tật, công việc, hoàn cảnh gia đình hoặc khoảng cách địa lý không vì thế mà bị coi là thiếu đức tin.
Ngày 24 và 25 tháng 12 không phải thước đo đức tin
Trong đời sống xã hội, người ta thường gọi đêm 24 tháng 12 là “đêm Noel”, còn ngày 25 tháng 12 là ngày lễ Giáng sinh. Nhiều hội thánh tổ chức chương trình vào một trong hai thời điểm này, hoặc kéo dài sinh hoạt trong cả mùa lễ.
Điều quan trọng đối với đời sống Tin Lành không nằm ở việc phải tổ chức thật lớn vào một giờ nhất định. Các hội thánh có thể điều chỉnh lịch nhóm theo điều kiện địa phương, lịch làm việc của tín hữu, nhu cầu của thiếu nhi, thanh niên hoặc cộng đồng xung quanh.
Vì vậy, không nên suy diễn rằng không dự lễ đêm 24 tháng 12 là “phạm cấm kỵ”, hoặc một hội thánh tổ chức chương trình vào ngày khác là không đúng tinh thần Giáng sinh.
Những điều thường được khuyên tránh trong dịp Giáng sinh
Dù không có một danh sách cấm kỵ thống nhất, nhiều cộng đồng Tin Lành vẫn nhấn mạnh một số nguyên tắc đạo đức và đức tin. Những điều dưới đây nên được hiểu là các định hướng thường gặp, không phải quy định pháp lý áp dụng giống nhau cho mọi nơi.
| Nội dung | Cách nhiều cộng đồng Tin Lành nhìn nhận |
|---|---|
| Biến Noel thành dịp thờ phụng tiền bạc, danh tiếng hoặc hình tượng khác | Thường được xem là đi ngược trọng tâm thờ phượng Thiên Chúa |
| Bói toán, cầu may, bùa chú, gọi hồn | Thường không phù hợp với đức tin Tin Lành |
| Say xỉn, cờ bạc, bạo lực, hành vi gây hại | Bị khuyến cáo tránh vì đi ngược đời sống đạo đức |
| Lợi dụng lễ hội để lừa đảo hoặc trục lợi | Không phù hợp với tinh thần trung thực và phục vụ |
| Ép buộc người khác theo đạo hoặc xúc phạm tín ngưỡng khác | Không phù hợp với tinh thần tôn trọng con người |
| Cây thông, quà tặng, ông già Noel, đồ trang trí | Không phải điều cấm kỵ chung; tùy quan điểm hội thánh và gia đình |
Không biến Giáng sinh thành việc tôn thờ vật chất hoặc hình thức
Một trong những điều thường được nhắc đến trong các bài giảng Giáng sinh là nguy cơ để lễ hội bị cuốn vào mua sắm, phô trương và cạnh tranh hình thức.
Quà tặng, trang trí, âm nhạc hay tiệc gia đình không tự thân là điều xấu. Nhiều hội thánh vẫn tổ chức tặng quà cho trẻ em, thăm hỏi người khó khăn hoặc quyên góp hỗ trợ cộng đồng trong mùa Noel. Vấn đề nằm ở chỗ con người có thể quá chú trọng vào giá trị vật chất, xem quà đắt tiền, trang trí hoành tráng hay một bữa tiệc lớn là thước đo của tình cảm và địa vị.
Theo tinh thần Tin Lành, việc tặng quà có ý nghĩa hơn khi đi cùng sự chân thành, biết quan tâm đến người thiếu thốn và không biến người nhận thành đối tượng để khoe khoang. Một món quà nhỏ nhưng phù hợp hoàn cảnh, được trao bằng sự tôn trọng, có thể mang ý nghĩa sâu hơn nhiều so với món quà được dùng để gây áp lực hoặc thể hiện hơn thua.
Trong nhiều gia đình, Giáng sinh cũng là dịp dễ phát sinh tâm lý chi tiêu quá mức. Vì vậy, việc giữ sự tiết chế, tránh vay mượn chỉ để theo đuổi không khí lễ hội hoặc không so sánh quà cáp giữa các con, các gia đình là lựa chọn phù hợp với tinh thần sống có trách nhiệm.
Tránh mê tín, bói toán và các hình thức cầu may
Nhiều người ở Việt Nam quen hỏi về vận hạn cuối năm, chọn ngày giờ, tìm vật phẩm “hút tài lộc” hoặc dựa vào bói toán để đoán tương lai. Tuy nhiên, trong đức tin Tin Lành, những thực hành như bói toán, bùa chú, gọi hồn, cầu may bằng vật phẩm hoặc tin vào điềm báo thường không được xem là một phần của đời sống thờ phượng.
Lý do không phải vì người Tin Lành phủ nhận mọi giá trị văn hóa dân gian, mà vì họ đặt niềm tin tôn giáo vào Thiên Chúa thay vì tìm kiếm quyền lực tâm linh từ các nghi thức huyền bí. Nhiều tín hữu có thể chọn cầu nguyện khi lo lắng hoặc đứng trước quyết định khó khăn, thay vì đi tìm lời dự đoán về tương lai.
Trong dịp Giáng sinh, điều này có thể thể hiện qua việc không xem việc đi nhà thờ như một cách “lấy may”, không đeo biểu tượng tôn giáo như bùa hộ mệnh và không dùng chương trình Noel để quảng bá dịch vụ bói toán, xem số, gọi vong hoặc các hình thức mê tín khác.
Cũng cần tránh suy nghĩ rằng chỉ cần tham dự một buổi lễ là mọi khó khăn trong năm tới sẽ tự động biến mất. Trong đời sống Tin Lành, cầu nguyện và đức tin không thay thế trách nhiệm cá nhân, việc chăm sóc sức khỏe, nỗ lực lao động, tuân thủ pháp luật hoặc giải quyết vấn đề bằng những cách thực tế.
Tránh say xỉn và những cuộc vui mất kiểm soát
Mùa lễ hội thường gắn với tiệc tùng, gặp gỡ, ăn uống và rượu bia. Nhiều cộng đồng Tin Lành không có cùng một quy định tuyệt đối về việc sử dụng đồ uống có cồn. Có người chủ trương kiêng hoàn toàn, có người xem việc sử dụng ở mức độ chừng mực là lựa chọn cá nhân.
Dù vậy, say xỉn, mất kiểm soát, lái xe sau khi uống rượu, gây gổ, quấy rối hoặc làm tổn thương người khác thường bị nhìn nhận là không phù hợp với đời sống đức tin. Đây cũng là nguyên tắc đạo đức và an toàn chung trong xã hội, không chỉ riêng trong phạm vi tôn giáo.
Một buổi tiệc Giáng sinh có thể vui vẻ, ấm áp và gần gũi mà không cần đặt áp lực uống rượu lên người tham dự. Việc tôn trọng lựa chọn không uống rượu của người khác cũng là một cách thể hiện sự văn minh trong giao tiếp.
Tránh cờ bạc, cá cược và trục lợi từ không khí lễ hội
Trong những dịp đông người, đôi khi có các hoạt động cá cược, chơi tiền, quay số không minh bạch hoặc kinh doanh lợi dụng tâm lý mua sắm của khách hàng. Nhiều tín hữu Tin Lành được khuyên tránh cờ bạc vì nguy cơ gây nghiện, nợ nần, mâu thuẫn gia đình và tâm lý chạy theo may rủi.
Đối với hoạt động quyên góp, bán hàng gây quỹ hoặc tặng quà từ thiện, tính minh bạch cũng rất quan trọng. Không nên dùng tên gọi Giáng sinh, lòng tốt hay hoạt động nhà thờ để tạo lòng tin rồi chiếm đoạt tiền bạc. Những hành vi như vậy không chỉ sai về đạo đức mà còn có thể vi phạm pháp luật.
Nếu một chương trình từ thiện được tổ chức nhân dịp Noel, người tham gia có thể quan sát cách công khai mục đích, đối tượng thụ hưởng và phương thức sử dụng nguồn lực. Sự rõ ràng giúp lòng tốt không bị lợi dụng.
Tránh lời nói gây tổn thương và sự chia rẽ
Giáng sinh thường được gắn với thông điệp bình an, hòa giải và yêu thương. Vì vậy, nhiều bài giảng Tin Lành nhắc tín hữu chú ý đến lời nói, đặc biệt trong những dịp gia đình sum họp.
Một lời chê bai về tín ngưỡng, hoàn cảnh kinh tế, hôn nhân, ngoại hình hoặc con cái có thể khiến không khí lễ hội trở nên căng thẳng. Những tranh cãi kéo dài vì chuyện quà cáp, ăn uống, chọn nơi đi chơi hay khác biệt tôn giáo cũng dễ làm tổn thương các thành viên trong gia đình.
Tinh thần tha thứ trong Kitô giáo không có nghĩa là bỏ qua mọi hành vi gây hại hoặc ép người bị tổn thương phải im lặng. Tuy nhiên, dịp Giáng sinh có thể là cơ hội để các thành viên lựa chọn đối thoại bình tĩnh hơn, giảm lời công kích và tìm cách hàn gắn các mối quan hệ còn có thể hàn gắn.
Tránh lợi dụng Giáng sinh để ép buộc tôn giáo
Một người được mời đến nhà thờ vào dịp Giáng sinh có thể tham dự với tư cách khách mời, người thân, bạn bè hoặc người tìm hiểu. Việc tham gia chương trình không tự động đồng nghĩa với việc người đó phải theo đạo, tuyên xưng đức tin hoặc thay đổi niềm tin của mình.
Từ góc độ tôn trọng tự do tín ngưỡng, không nên ép ai tham gia nghi thức, gây áp lực bằng lời nói hoặc xem việc từ chối tham dự là thiếu thiện chí. Cũng không nên dùng dịp Noel để công kích, chế giễu hoặc hạ thấp tôn giáo khác.
Người tổ chức chương trình có thể giới thiệu ý nghĩa Giáng sinh theo đức tin của mình. Người tham dự có thể lắng nghe, đặt câu hỏi hoặc không đồng tình. Điều quan trọng là cả hai phía giữ sự lịch sự, tự nguyện và tôn trọng phẩm giá của nhau.
Tránh biến nhà thờ thành không gian giải trí thiếu tôn trọng
Vào dịp Noel, nhiều nhà thờ và hội thánh đón lượng khách lớn. Có người đến vì tò mò, vì muốn chụp ảnh, nghe nhạc hoặc tận hưởng không khí trang trí. Điều này không nhất thiết bị xem là sai, bởi các cộng đồng tôn giáo cũng là một phần của đời sống văn hóa đô thị.
Tuy nhiên, khi bước vào không gian thờ phượng, khách tham quan cần chú ý giữ trật tự, ăn mặc phù hợp, không chen lấn, không nói chuyện lớn tiếng trong lúc nghi lễ diễn ra và không sử dụng khu vực thờ phượng như nơi quay clip gây phản cảm.
Việc chụp ảnh hoặc quay phim cũng nên tuân theo hướng dẫn của nơi tổ chức. Có hội thánh thoải mái với việc ghi hình trong chương trình công cộng, nhưng có nơi yêu cầu không quay phim khi tín hữu đang cầu nguyện hoặc khi trẻ em tham gia sinh hoạt.
Tôn trọng không gian tôn giáo không đòi hỏi người tham dự phải cùng niềm tin. Đó là phép lịch sự cần có khi bước vào bất cứ địa điểm sinh hoạt tín ngưỡng nào.
Những điều không phải cấm kỵ chung trong dịp Giáng sinh
Nhiều tin đồn xoay quanh việc người Tin Lành “không được” làm một số điều vào Noel. Thực tế, không ít nội dung trong số đó là sự đơn giản hóa hoặc suy diễn từ quan điểm của một nhóm nhỏ.
Cây thông, đèn trang trí và quà tặng không bị cấm chung
Cây thông, vòng nguyệt quế, đèn màu, thiệp Noel và quà tặng là những biểu tượng phổ biến của văn hóa Giáng sinh hiện đại. Nhiều hội thánh Tin Lành sử dụng các hình thức trang trí này để tạo không khí ấm áp, phục vụ chương trình thiếu nhi hoặc sinh hoạt cộng đồng.
Tuy nhiên, một số cộng đồng thận trọng hơn với biểu tượng trong không gian thờ phượng, nhất là khi lo ngại con người có thể gán ý nghĩa thiêng liêng quá mức cho đồ vật. Đây là khác biệt trong cách thực hành, không phải căn cứ để nói rằng mọi tín hữu Tin Lành đều cấm đặt cây thông hoặc treo đèn Noel.
Trong gia đình, việc có trang trí hay không thường phụ thuộc điều kiện kinh tế, gu thẩm mỹ, sở thích trẻ nhỏ và quan điểm của từng người. Điều đáng lưu ý là không nên biến vật trang trí thành thứ quyết định giá trị của mùa lễ.
Ông già Noel không phải nhân vật bị cấm tuyệt đối
Hình ảnh ông già Noel thường xuất hiện trong chương trình dành cho trẻ em, trung tâm thương mại, trường học và các hoạt động tặng quà. Với nhiều gia đình Tin Lành, đây có thể là yếu tố vui nhộn, mang tính văn hóa đại chúng hơn là nội dung đức tin.
Một số tín hữu thích nhấn mạnh câu chuyện về Chúa Giê-xu hơn là ông già Noel, vì họ lo trẻ nhỏ chỉ nhớ đến quà tặng mà quên ý nghĩa tôn giáo của dịp lễ. Đây là sự lựa chọn giáo dục trong gia đình, không phải nguyên tắc chung để phán xét người khác.
Điều cần tránh là nói với trẻ em theo hướng đe dọa, bịa đặt quá mức hoặc dùng hình tượng ông già Noel để kiểm soát hành vi. Thay vào đó, cha mẹ có thể giải thích đơn giản rằng đây là một nhân vật trong văn hóa Giáng sinh, còn gia đình mình đón Noel với những giá trị như yêu thương, biết ơn và chia sẻ.
Không có thực đơn kiêng kỵ áp dụng cho tất cả tín hữu
Tin Lành không có một thực đơn Giáng sinh chung buộc tín hữu phải ăn hoặc kiêng một món nhất định. Một số gia đình ăn tiệc, làm bánh, tổ chức bữa cơm đơn giản hoặc tham gia hoạt động cộng đồng tùy theo văn hóa địa phương.
Việc lựa chọn thực phẩm thường liên quan đến sức khỏe, tài chính, sở thích, tập quán vùng miền hoặc quyết định cá nhân hơn là giáo lý chung. Người có bệnh nền, dị ứng, chế độ ăn chay hoặc lý do y tế cần chọn thực phẩm phù hợp với cơ thể mình, thay vì tin vào các quan niệm kiêng kỵ thiếu căn cứ.
Không phải mọi tín hữu đều phải dự lễ đêm 24 tháng 12
Nhiều hội thánh tổ chức lễ lớn vào đêm 24 tháng 12, vì đây là thời điểm thuận tiện để tín hữu và khách mời tham dự. Nhưng việc có mặt trong một buổi lễ cụ thể không phải tiêu chuẩn duy nhất để đánh giá đức tin.
Có người phải làm ca đêm, ở xa nhà thờ, chăm sóc người bệnh, trông con nhỏ hoặc không đủ sức khỏe để tham gia. Trong các trường hợp đó, việc không dự lễ không nên trở thành áp lực tinh thần hoặc lý do để người khác phán xét.
Đời sống tôn giáo không chỉ diễn ra trong một đêm lễ. Nó còn thể hiện trong cách một người sống hằng ngày, đối xử với gia đình, làm việc, giữ lời hứa và quan tâm đến người khác.
Những lưu ý về phong tục gia đình Việt Nam
Ở Việt Nam, Giáng sinh không chỉ là sinh hoạt tôn giáo mà còn là dịp giao lưu văn hóa. Trong một gia đình có thể có người theo Tin Lành, người theo Công giáo, người theo Phật giáo, người không theo tôn giáo hoặc người thực hành tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên.
Sự khác biệt này đôi khi tạo ra khó xử, nhất là khi các thành viên không hiểu rõ niềm tin của nhau. Cách ứng xử phù hợp không phải là ép ai từ bỏ truyền thống gia đình ngay lập tức, cũng không phải buộc người có niềm tin tôn giáo phải tham gia một nghi thức mà họ cho là trái lương tâm.
Tôn trọng việc tưởng nhớ tổ tiên và khác biệt trong thờ phượng
Nhiều người Tin Lành coi trọng lòng hiếu kính với cha mẹ, ông bà và việc tưởng nhớ người thân đã qua đời. Tuy nhiên, họ có thể không tham gia một số nghi thức mang tính thờ phượng hoặc cầu xin theo cách mà đức tin của họ không chấp nhận.
Trong thực tế, mỗi gia đình cần tìm một cách ứng xử hài hòa. Việc giữ gìn ký ức về người đã mất, thăm nom mộ phần, chăm sóc cha mẹ, họp mặt gia đình, kể chuyện gia tộc hoặc làm việc thiện để tưởng nhớ người thân có thể được nhìn nhận khác với hành vi thờ phượng theo niềm tin tôn giáo.
Không nên dùng khác biệt này để kết luận rằng người Tin Lành là bất hiếu, hoặc ngược lại, cho rằng mọi phong tục gia đình đều phải bị xóa bỏ. Sự hiếu thảo cần được thể hiện bằng trách nhiệm, sự chăm sóc và thái độ kính trọng trong đời sống cụ thể.
Không nên để khác biệt tôn giáo làm mất không khí đoàn tụ
Giáng sinh thường là dịp mọi người muốn gặp gỡ, tặng quà hoặc ăn một bữa cơm chung. Trong gia đình có khác biệt tôn giáo, việc mời nhau tham gia cần dựa trên tinh thần tự nguyện.
Người theo Tin Lành có thể mời người thân đến nghe thánh ca hoặc tham dự chương trình Noel. Người được mời có quyền từ chối một cách lịch sự nếu không phù hợp. Ngược lại, các thành viên khác cũng nên tránh chế giễu, thử thách hoặc đặt người theo đạo vào tình huống khó xử.
Một lời chúc giản dị, một món quà nhỏ, việc hỏi thăm sức khỏe hay cùng ăn bữa cơm gia đình thường có giá trị gắn kết hơn nhiều so với việc tranh luận ai đúng ai sai trong ngày lễ.
Hướng dẫn ứng xử khi tham dự lễ Giáng sinh tại hội thánh Tin Lành
Người chưa theo đạo hoặc không theo Tin Lành vẫn có thể được mời đến tham dự lễ Giáng sinh. Đây thường là hoạt động mở, nhất là các chương trình âm nhạc, diễn nguyện hoặc lễ dành cho cộng đồng.
Để thể hiện sự tôn trọng, người tham dự có thể lưu ý một số điểm đơn giản.
Trước hết, nên đến đúng giờ hoặc sớm hơn một chút để tránh làm gián đoạn chương trình. Khi bước vào không gian thờ phượng, nên giữ điện thoại ở chế độ im lặng, hạn chế nói chuyện lớn tiếng và tránh di chuyển nhiều trong thời gian cầu nguyện hoặc giảng luận.
Trang phục không cần quá cầu kỳ, nhưng nên lịch sự, sạch sẽ và phù hợp với không gian cộng đồng. Không phải hội thánh nào cũng có quy định giống nhau về trang phục, nhưng sự kín đáo và tôn trọng thường luôn là lựa chọn an toàn.
Khi mọi người hát thánh ca, cầu nguyện hoặc đứng lên theo hướng dẫn, khách mời có thể làm theo ở mức thoải mái. Không ai nên bị ép phải đọc lời tuyên xưng, tham gia nghi thức hoặc đóng góp tiền nếu chưa tự nguyện.
Nếu muốn chụp ảnh, nên quan sát hướng dẫn của ban tổ chức. Với trẻ em, người lớn tuổi hoặc người đang cầu nguyện, cần cân nhắc kỹ trước khi đưa máy ảnh hoặc điện thoại lên ghi hình.
Một số câu hỏi thường gặp
Người Tin Lành có được chúc “Merry Christmas” không?
Đây là lời chúc phổ biến trong mùa Giáng sinh. Nhiều tín hữu Tin Lành sử dụng lời chúc này để gửi gắm niềm vui, bình an và sự quan tâm đến người khác.
Tùy văn hóa gia đình, có người thích nói “Mừng Chúa Giáng sinh”, có người dùng “Giáng sinh an lành” hoặc “Chúc Noel vui vẻ”. Không có một mẫu lời chúc duy nhất bắt buộc cho mọi tín hữu.
Người Tin Lành có được tặng quà Noel không?
Tặng quà không phải điều cấm kỵ. Nhiều hội thánh và gia đình vẫn tặng quà cho trẻ em, người già, người khó khăn hoặc bạn bè trong dịp Giáng sinh.
Điều được nhấn mạnh là ý nghĩa của món quà: trao bằng lòng chân thành, không phô trương, không gây áp lực về giá trị vật chất và không dùng quà để thao túng tình cảm.
Người Tin Lành có được đi chơi Noel với bạn bè không?
Đi chơi, ăn uống, nghe nhạc hoặc tham quan không khí Giáng sinh không phải điều bị cấm chung. Tuy nhiên, nhiều tín hữu sẽ cân nhắc hoạt động đó có lành mạnh, có an toàn và có dẫn đến hành vi thiếu kiểm soát hay không.
Một buổi gặp gỡ bạn bè tôn trọng nhau, không say xỉn, không cờ bạc, không gây rối và không làm tổn hại người khác thường không mâu thuẫn với tinh thần sống đạo.
Có phải người Tin Lành không được đặt cây thông Noel?
Không thể khẳng định như vậy. Nhiều hội thánh và gia đình Tin Lành vẫn có cây thông, đèn trang trí hoặc tiểu cảnh Giáng sinh. Một số cộng đồng không sử dụng hoặc sử dụng hạn chế vì lựa chọn phụng vụ riêng.
Điều quan trọng là không biến cây thông hay đồ trang trí thành đối tượng được gán quyền năng siêu nhiên hoặc thay thế nội dung đức tin.
Người không theo đạo có được dự lễ Giáng sinh tại nhà thờ Tin Lành không?
Thông thường, nhiều chương trình Giáng sinh chào đón khách mời. Người tham dự không cần phải là tín hữu, nhưng nên tôn trọng nội quy, không làm gián đoạn nghi thức và không coi không gian thờ phượng chỉ là nơi giải trí.
Việc tham dự không đồng nghĩa người đó bắt buộc phải theo đạo hoặc phải thay đổi niềm tin cá nhân.
Kết luận
Những điều được gọi là “cấm kỵ” của đạo Tin Lành trong lễ Giáng sinh thực chất không phải là một danh sách kiêng tránh giống nhau cho mọi tín hữu. Điều quan trọng hơn là các nguyên tắc về thờ phượng, trung thực, tiết chế, yêu thương, tôn trọng con người và trách nhiệm trong đời sống.
Nhiều cộng đồng Tin Lành thường khuyên tránh mê tín, bói toán, say xỉn, cờ bạc, bạo lực, lừa dối, phô trương vật chất và việc lợi dụng Giáng sinh để gây áp lực tôn giáo. Trong khi đó, cây thông, ông già Noel, quà tặng, trang trí hay việc tham dự lễ đêm 24 tháng 12 không phải những điều bị cấm chung, mà phụ thuộc vào truyền thống hội thánh, lựa chọn gia đình và hoàn cảnh cá nhân.
Khi tìm hiểu các khác biệt tôn giáo, điều cần thiết là không suy diễn từ một cộng đồng nhỏ cho tất cả mọi người. Tôn trọng niềm tin của người khác không đòi hỏi phải làm theo mọi thực hành của họ, nhưng đòi hỏi thái độ lắng nghe, không chế giễu và không dùng khác biệt tín ngưỡng để làm tổn thương các mối quan hệ gia đình, cộng đồng.
