Học cách tin cậy Đức Chúa Trời qua Kinh Thánh, cầu nguyện, vâng phục và kiên trì giữa lo âu, thử thách trong đời sống hằng ngày.
Tin cậy Đức Chúa Trời là một trong những nội dung quan trọng của đời sống Kitô giáo, nhưng đây không phải điều con người có thể đạt được chỉ bằng một quyết định nhất thời. Có những ngày người tin Chúa cảm thấy lòng mình đầy bình an, nhưng cũng có những lúc họ lo lắng, hoang mang, thất vọng hoặc không hiểu vì sao Đức Chúa Trời để một biến cố đau buồn xảy đến.
Bởi vậy, câu hỏi “Làm thế nào tôi có thể học để tin cậy nơi Đức Chúa Trời?” không phải dấu hiệu của một đức tin yếu kém. Trái lại, đó có thể là khởi đầu của một hành trình trưởng thành. Trong Kinh Thánh, nhiều người tin kính cũng từng sợ hãi, nghi ngờ, than khóc và đặt câu hỏi với Đức Chúa Trời. Điều quan trọng không phải là họ chưa bao giờ dao động, mà là giữa những dao động ấy, họ vẫn quay về tìm kiếm Ngài.
Theo quan niệm Kitô giáo, tin cậy Đức Chúa Trời không có nghĩa là chắc chắn mọi việc sẽ diễn ra đúng như mong muốn. Tin cậy là lựa chọn nương dựa nơi bản tính, tình yêu và sự thành tín của Ngài, ngay cả khi con người chưa nhìn thấy toàn bộ câu trả lời. Đức tin như vậy được vun đắp qua Kinh Thánh, cầu nguyện, sự vâng phục, kinh nghiệm sống và sự đồng hành của cộng đồng đức tin.
Tin cậy Đức Chúa Trời có nghĩa là gì?
Trong đời sống thường ngày, chúng ta thường tin một người khi nhận thấy người ấy trung thực, đáng tin và giữ lời. Sự tin cậy không hình thành trong khoảng trống mà lớn dần qua mối quan hệ. Tương tự, trong đức tin Kitô giáo, con người học tin cậy Đức Chúa Trời khi ngày càng nhận biết Ngài là ai, hiểu những điều Ngài dạy và trải nghiệm sự hiện diện của Ngài trong đời sống.
Sách Châm Ngôn khuyên người tin Chúa hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va, không chỉ dựa vào sự hiểu biết riêng, đồng thời nhận biết Ngài trong mọi đường lối. Lời dạy này không phủ nhận giá trị của lý trí. Kinh Thánh không bảo con người ngừng suy nghĩ, từ bỏ trách nhiệm hoặc hành động thiếu cân nhắc. Điều được nhấn mạnh là sự hiểu biết của con người luôn có giới hạn và không nên được xem như tiêu chuẩn tuyệt đối.
Tin cậy Đức Chúa Trời có thể được hiểu qua một số phương diện.
Trước hết, đó là tin rằng Ngài hiểu những điều con người chưa hiểu. Mỗi người chỉ nhìn thấy một phần rất nhỏ của hoàn cảnh, trong khi nhiều nguyên nhân, hệ quả và mối liên hệ vẫn còn nằm ngoài nhận thức của mình.
Thứ hai, tin cậy là tin rằng Đức Chúa Trời quan tâm đến con người. Trong Tân Ước, người tin Chúa được mời gọi trao những nỗi lo âu cho Ngài, vì Ngài chăm sóc họ. Đây không phải lời phủ nhận khó khăn, mà là lời mời đừng mang mọi gánh nặng một mình.
Thứ ba, tin cậy là tiếp tục sống ngay thẳng và làm điều thiện, ngay cả khi chưa nhận được câu trả lời mong muốn. Đức tin chân thành không chỉ thể hiện qua lời nói hoặc cảm xúc, mà còn qua cách con người lựa chọn hành động giữa những tình huống không chắc chắn.
Thứ tư, tin cậy là chấp nhận rằng ý muốn của Đức Chúa Trời có thể khác với kế hoạch cá nhân. Điều này thường khó khăn, bởi con người dễ đồng nhất sự tốt lành của Ngài với việc Ngài phải thực hiện đúng điều mình cầu xin. Tuy nhiên, trong truyền thống Kitô giáo, Đức Chúa Trời không được hiểu như một sức mạnh để con người điều khiển, mà là Đấng con người tìm kiếm, yêu kính và vâng phục.
Tin cậy không phải là nhắm mắt tin một cách thụ động
Đôi khi, sự tin cậy bị hiểu nhầm là không cần suy nghĩ, không cần chuẩn bị và cũng không cần chịu trách nhiệm. Một người có thể nói rằng mình “phó thác cho Chúa”, nhưng lại bỏ qua những việc cần làm, không lắng nghe lời khuyên, không sửa chữa sai lầm hoặc trốn tránh hậu quả từ lựa chọn của mình.
Đó không phải là tinh thần phó thác được trình bày trong Kinh Thánh.
Tin cậy Đức Chúa Trời không đối lập với sự khôn ngoan. Người tin Chúa vẫn cần học hỏi, làm việc, lập kế hoạch, cân nhắc rủi ro và tìm kiếm sự giúp đỡ thích hợp. Khi đau bệnh, họ có thể cầu nguyện đồng thời tìm đến cơ sở y tế. Khi gặp khó khăn tài chính, họ có thể xin Chúa hướng dẫn nhưng vẫn cần xem lại thu nhập, chi tiêu và trách nhiệm của mình. Khi mối quan hệ xảy ra xung đột, cầu nguyện không thay thế cho việc đối thoại, xin lỗi và thay đổi cách cư xử.
Sự tin cậy trưởng thành thường đi cùng tinh thần trách nhiệm. Con người làm điều thuộc bổn phận của mình, còn những điều vượt ngoài khả năng kiểm soát thì giao phó cho Đức Chúa Trời.
Cũng cần phân biệt tin cậy với suy nghĩ tích cực đơn thuần. Suy nghĩ tích cực thường tập trung vào hy vọng rằng tình hình sẽ trở nên thuận lợi. Đức tin Kitô giáo hướng sâu hơn: ngay cả khi kết quả không thuận lợi theo mong đợi, người tin Chúa vẫn có thể tìm kiếm sự hiện diện, sự hướng dẫn và ý nghĩa trong mối quan hệ với Ngài.
Vì sao con người khó tin cậy Đức Chúa Trời?
Con người muốn kiểm soát tương lai
Một trong những nguyên nhân phổ biến của sự lo lắng là mong muốn biết chắc điều gì sẽ xảy ra. Chúng ta muốn biết công việc có ổn định hay không, người thân có bình an hay không, kế hoạch có thành công hay không và lời cầu nguyện có được đáp lại theo cách mình mong đợi hay không.
Tuy nhiên, phần lớn tương lai nằm ngoài khả năng kiểm soát của con người. Khi không thể bảo đảm kết quả, người ta dễ rơi vào sợ hãi. Tin cậy Đức Chúa Trời đòi hỏi chúng ta thừa nhận giới hạn ấy. Đây không phải thái độ buông xuôi, mà là nhận biết mình không phải trung tâm và cũng không thể điều khiển mọi biến cố.
Lời dạy của Đức Chúa Giê-xu về sự lo lắng hướng người nghe trở lại với trách nhiệm của ngày hôm nay. Ngài không nói rằng tương lai sẽ không có khó khăn, nhưng khuyên đừng để nỗi lo về ngày mai chiếm hết sức lực cần thiết cho hiện tại.
Những lời cầu nguyện chưa được đáp lại
Nhiều người cảm thấy khó tin cậy Đức Chúa Trời sau một thời gian dài cầu nguyện mà hoàn cảnh dường như không thay đổi. Có người cầu xin cho một người thân được chữa lành nhưng bệnh tình vẫn tiến triển. Có người xin một cơ hội việc làm nhưng liên tục thất bại. Có người cầu xin gia đình được hòa thuận nhưng xung đột vẫn kéo dài.
Trong những trường hợp ấy, lời khuyên “hãy tin nhiều hơn” đôi khi có thể khiến người đang đau khổ cảm thấy bị phán xét. Đức tin không nên được dùng để đổ lỗi rằng mọi khó khăn xảy ra vì một người chưa cầu nguyện đủ hoặc chưa có đủ lòng tin.
Kinh Thánh cho thấy lời cầu nguyện không phải công thức bắt buộc Đức Chúa Trời phải thực hiện một kết quả. Người tin Chúa có thể trình bày mong muốn cách chân thành, nhưng đồng thời học cách mở lòng trước một câu trả lời khác, một thời điểm khác hoặc một con đường khác với dự tính.
Kinh nghiệm đau buồn trong quá khứ
Một người từng bị phản bội, bỏ rơi hoặc chịu tổn thương có thể khó đặt niềm tin không chỉ nơi con người mà cả nơi Đức Chúa Trời. Họ có thể tự hỏi: Nếu Ngài yêu thương tôi, tại sao Ngài để điều đó xảy ra?
Đây là câu hỏi nghiêm túc, không nên được giải đáp bằng những câu nói đơn giản như “mọi chuyện đều có lý do” hoặc “đó chắc chắn là điều tốt cho bạn”. Những lời như vậy có thể vô tình xem nhẹ nỗi đau.
Kinh Thánh không che giấu tiếng than của con người. Trong Thi Thiên 13, tác giả hỏi Đức Chúa Trời rằng Ngài sẽ quên mình cho đến bao giờ. Bài thi thiên bắt đầu bằng cảm giác bị bỏ rơi nhưng kết thúc bằng việc nhớ lại lòng nhân từ của Ngài. Điều này cho thấy lời than thở chân thành vẫn có thể là một phần của đời sống đức tin.
Mặc cảm vì lỗi lầm
Một số người không dám tin cậy Đức Chúa Trời vì cảm thấy mình không xứng đáng. Họ cho rằng Ngài chỉ chăm sóc những người đạo đức hơn, cầu nguyện nhiều hơn hoặc ít phạm sai lầm hơn.
Trong đức tin Kitô giáo, sự tin cậy không được xây dựng trên ý nghĩ rằng con người hoàn hảo. Nó bắt đầu từ việc nhận biết con người có giới hạn, cần được tha thứ và cần ân điển. Người tin Chúa được mời gọi thành thật nhìn nhận lỗi lầm, ăn năn, sửa đổi và trở về với Đức Chúa Trời, thay vì trốn tránh Ngài.
Đồng nhất đức tin với cảm xúc
Có lúc một người cảm thấy rất gần gũi Đức Chúa Trời, nhưng cũng có lúc việc cầu nguyện trở nên khô khan và Kinh Thánh dường như khó hiểu. Nếu coi cảm xúc là bằng chứng duy nhất của đức tin, người ấy sẽ dễ nghĩ rằng Đức Chúa Trời đã rời bỏ mình.
Cảm xúc có giá trị và cần được lắng nghe, nhưng cảm xúc luôn thay đổi. Tin cậy Đức Chúa Trời không có nghĩa là lúc nào cũng cảm thấy bình an. Đôi khi, đức tin được thể hiện bằng việc tiếp tục cầu nguyện và sống trung tín ngay trong lúc lòng chưa cảm nhận được sự an ủi.
Bắt đầu bằng việc nhận biết Đức Chúa Trời
Con người khó tin cậy một Đấng mà mình chưa thực sự biết. Vì vậy, bước đầu tiên không phải cố ép bản thân phải có cảm xúc mạnh mẽ, mà là tìm hiểu Đức Chúa Trời qua Kinh Thánh và đời sống của Đức Chúa Giê-xu.
Khi đọc Kinh Thánh, người đọc nên chú ý đến những câu hỏi như:
- Phân đoạn này cho biết điều gì về bản tính của Đức Chúa Trời?
- Ngài đối xử với người yếu đuối, người đau khổ và người phạm lỗi như thế nào?
- Ngài đòi hỏi điều gì nơi con người?
- Con người trong câu chuyện đã tin cậy hoặc không tin cậy Ngài ra sao?
- Phân đoạn này cần được hiểu trong bối cảnh nào?
Không nên chỉ tìm những câu hứa có vẻ phù hợp với mong muốn rồi tách chúng khỏi bối cảnh. Một câu Kinh Thánh có thể trở thành nguồn an ủi, nhưng việc hiểu sai bối cảnh dễ dẫn tới kỳ vọng rằng Đức Chúa Trời đã cam kết ban sức khỏe, tiền bạc hoặc thành công cho bất kỳ ai có đủ đức tin.
Để bắt đầu, có thể đọc những phần Kinh Thánh giúp nhận biết đời sống và lời dạy của Đức Chúa Giê-xu, chẳng hạn các sách Phúc Âm. Các sách Thi Thiên giúp người đọc tiếp xúc với nhiều trạng thái tâm hồn: vui mừng, biết ơn, sợ hãi, đau buồn, tức giận, ăn năn và hy vọng. Sách Châm Ngôn trình bày nhiều nguyên tắc về sự khôn ngoan, lời nói, công việc và các mối quan hệ.
Điều quan trọng không phải đọc thật nhiều trong thời gian ngắn, mà là duy trì đều đặn và suy ngẫm chân thành. Một đoạn ngắn được đọc kỹ, hiểu đúng và thực hành có thể hữu ích hơn nhiều chương được đọc vội vàng.
Hãy cầu nguyện một cách thành thật
Nhiều người nghĩ rằng khi cầu nguyện, họ chỉ được nói những lời tích cực và không được bày tỏ nghi ngờ. Nhưng những lời cầu nguyện trong Kinh Thánh cho thấy con người có thể đem cả niềm vui lẫn sợ hãi, lòng biết ơn lẫn câu hỏi đến trước Đức Chúa Trời.
Một trong những lời cầu nguyện ngắn nhưng sâu sắc xuất hiện trong sách Mác: “Tôi tin, xin giúp cho sự vô tín của tôi!” Người cha nói lời ấy vừa có đức tin vừa nhận biết sự yếu đuối của mình. Ông không che giấu mâu thuẫn trong lòng mà đem chính sự mâu thuẫn ấy đến với Đức Chúa Giê-xu.
Bạn cũng có thể cầu nguyện cách đơn sơ:
“Lạy Đức Chúa Trời, con muốn tin cậy Ngài, nhưng con đang sợ hãi.”
“Con không hiểu vì sao chuyện này xảy ra.”
“Con đang thất vọng vì lời cầu nguyện dường như chưa được đáp lại.”
“Xin chỉ cho con việc con cần làm hôm nay.”
“Xin giúp con phân biệt giữa ý muốn của Ngài với mong muốn riêng của con.”
“Xin ban cho con sự khôn ngoan để hành động và sự bình an để giao phó những điều con không thể kiểm soát.”
Theo lời dạy trong thư Phi-líp, người tin Chúa được khuyến khích trình bày các nhu cầu với Đức Chúa Trời bằng sự cầu nguyện, nài xin và tạ ơn. Trọng tâm của phân đoạn không phải lời hứa rằng mọi hoàn cảnh sẽ lập tức thay đổi, mà là sự bình an của Đức Chúa Trời có thể gìn giữ lòng và ý tưởng trong Đấng Christ.
Cầu nguyện chân thành không phải là thông báo cho Đức Chúa Trời những điều Ngài chưa biết. Đó là hành động mở lòng, nhìn nhận sự lệ thuộc và đặt những gánh nặng của mình trước Ngài.
Phân biệt phó thác với né tránh trách nhiệm
Một cách thực hành hữu ích là chia những điều đang làm bạn lo lắng thành hai nhóm.
Nhóm thứ nhất gồm những việc bạn có thể làm. Chẳng hạn, bạn có thể chuẩn bị kỹ hơn cho công việc, xin lời khuyên, gọi điện xin lỗi, đi khám bệnh, điều chỉnh chi tiêu, dành thời gian cho gia đình hoặc rời khỏi một môi trường gây tổn hại.
Nhóm thứ hai gồm những điều bạn không thể kiểm soát hoàn toàn, như quyết định của người khác, biến động tương lai, kết quả cuối cùng của một kế hoạch hoặc thời điểm hoàn cảnh thay đổi.
Tin cậy Đức Chúa Trời không có nghĩa là bỏ mặc nhóm thứ nhất. Bạn cần làm những điều đúng đắn nằm trong khả năng của mình. Sau đó, bạn tập giao phó nhóm thứ hai cho Ngài.
Có thể tự hỏi:
- Việc đúng đắn tôi cần thực hiện hôm nay là gì?
- Tôi đang trì hoãn điều gì vì sợ hãi?
- Tôi có đang dùng hai chữ “phó thác” để che giấu sự thụ động không?
- Có điều gì tôi cố kiểm soát nhưng thực chất không thuộc quyền mình?
- Tôi cần xin lỗi, sửa đổi hay tìm kiếm sự giúp đỡ ở đâu?
Cách nhìn này giúp đức tin trở nên cụ thể. Sự tin cậy không chỉ tồn tại trong suy nghĩ mà được thể hiện qua những lựa chọn có trách nhiệm.
Tập vâng phục từ những việc nhỏ
Nhiều người mong muốn nhận được một dấu hiệu lớn trước khi tin cậy Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, đời sống đức tin thường được xây dựng từ những việc rất bình thường.
Bạn học tin cậy Ngài khi lựa chọn nói thật dù nói dối có thể đem lại lợi ích trước mắt. Bạn học tin cậy khi tha thứ nhưng vẫn thiết lập ranh giới cần thiết. Bạn học tin cậy khi làm việc trung thực, dù không ai giám sát. Bạn học tin cậy khi giúp đỡ một người yếu thế mà không mong được ca ngợi.
Bạn cũng học tin cậy khi từ bỏ một thói quen biết là không lành mạnh, thừa nhận lỗi lầm, giữ lời hứa hoặc sử dụng tiền bạc có trách nhiệm.
Sự vâng phục trong những việc nhỏ tạo nên một đời sống có định hướng. Qua thời gian, con người nhận ra rằng đức tin không chỉ là điều mình tuyên xưng trong lúc cầu nguyện, mà là cách mình đối xử với gia đình, đồng nghiệp, người xa lạ và cả những người làm mình tổn thương.
Điều này không có nghĩa là việc làm giúp con người mua được sự yêu thương của Đức Chúa Trời. Trong Kitô giáo, vâng phục được hiểu là sự đáp lại của đức tin, không phải một cuộc trao đổi để buộc Ngài ban phước.
Ghi nhớ những lần đã nhận được sự nâng đỡ
Con người thường nhớ rất rõ những điều chưa đạt được nhưng lại dễ quên những ơn lành đã nhận. Vì vậy, việc ghi nhớ có thể trở thành một thực hành nuôi dưỡng sự tin cậy.
Bạn có thể ghi lại:
- Một lời cầu nguyện đã được đáp lại.
- Một người đã xuất hiện đúng lúc để giúp đỡ.
- Một quyết định sai lầm mà bạn được sửa chữa.
- Một khó khăn bạn từng nghĩ mình không thể vượt qua.
- Một cơ hội đóng lại nhưng sau đó dẫn tới hướng đi phù hợp hơn.
- Một bài học nhận được trong thời gian chờ đợi.
- Một điều bình thường nhưng đáng biết ơn trong ngày.
Không phải mọi sự trùng hợp đều cần được giải thích như một dấu hiệu siêu nhiên. Việc ghi nhớ ở đây nhằm giúp con người nhận ra những điều tốt đẹp thường bị bỏ qua, chứ không phải gán ý nghĩa huyền bí cho mọi biến cố.
Nhật ký biết ơn cũng không có nghĩa là phủ nhận nỗi đau. Bạn có thể vừa biết ơn một điều, vừa đau buồn vì một điều khác. Đức tin trưởng thành có khả năng giữ cả hai thực tại ấy trong lòng.
Học tin cậy giữa những lời cầu nguyện chưa được đáp lại
Khoảng thời gian chờ đợi thường là nơi lòng tin bị thử thách rõ nhất. Khi không có thay đổi, con người dễ nghĩ rằng Đức Chúa Trời không nghe, không quan tâm hoặc đã từ chối mình.
Trong thời gian ấy, có một số điều cần ghi nhớ.
Thứ nhất, sự im lặng mà con người cảm nhận không nhất thiết đồng nghĩa với sự vắng mặt của Đức Chúa Trời. Cảm giác bị bỏ rơi là trải nghiệm có thật, nhưng cảm giác ấy không phải lúc nào cũng phản ánh toàn bộ thực tại của đức tin.
Thứ hai, chờ đợi không có nghĩa là ngừng hành động. Bạn vẫn cần tìm kiếm lời khuyên, chăm sóc bản thân, thực hiện trách nhiệm và sửa đổi những điều cần sửa đổi.
Thứ ba, không nên tự kết luận rằng lời cầu nguyện chưa được đáp lại vì bạn không có đủ đức tin. Cách giải thích ấy có thể tạo ra mặc cảm và làm tổn thương những người đang đối diện bệnh tật, mất mát hoặc nghịch cảnh.
Thứ tư, bạn có quyền than khóc. Đau buồn không phải kẻ thù của đức tin. Nhiều thi thiên được hình thành từ chính tiếng kêu của những con người không hiểu điều đang xảy ra nhưng vẫn hướng lời mình về Đức Chúa Trời.
Thứ năm, sự tin cậy đôi khi chỉ đơn giản là tiếp tục bước thêm một ngày. Không phải lúc nào người tin Chúa cũng có được cảm giác mạnh mẽ hoặc câu trả lời rõ ràng. Có những giai đoạn, đức tin được biểu lộ qua sự kiên trì âm thầm.
Thư Gia-cơ trình bày thử thách đức tin như một tiến trình có thể sinh ra sự kiên nhẫn và trưởng thành. Điều này không có nghĩa bản thân đau khổ là điều đáng tìm kiếm, nhưng cho thấy nghịch cảnh có thể trở thành nơi nhân cách và sức chịu đựng được rèn luyện.
Đừng coi khó khăn là bằng chứng Đức Chúa Trời đã bỏ rơi bạn
Một quan niệm dễ gây tổn thương là cho rằng người có đức tin mạnh sẽ luôn thành công, khỏe mạnh và gặp thuận lợi. Từ đó, khi khó khăn xảy ra, người ta kết luận rằng mình đã phạm tội, thiếu đức tin hoặc bị Đức Chúa Trời từ bỏ.
Kinh Thánh không trình bày một đời sống đức tin hoàn toàn không có đau khổ. Nhiều nhân vật được xem là trung tín vẫn trải qua mất mát, bất công, bệnh tật, chống đối và thời gian chờ đợi kéo dài.
Vì vậy, nghịch cảnh không tự động chứng minh Đức Chúa Trời đang trừng phạt một người. Cũng không nên vội phán đoán nguyên nhân tâm linh của nỗi đau mà người khác đang chịu.
Khi ở bên người gặp hoạn nạn, sự hiện diện, lắng nghe và giúp đỡ cụ thể thường có ý nghĩa hơn những lời giải thích vội vàng. Có lúc điều cần thiết không phải trả lời câu hỏi “vì sao”, mà là cùng người đau khổ đi qua hoàn cảnh ấy.
Tin cậy Đức Chúa Trời giữa khó khăn không phải giả vờ rằng mọi thứ đều ổn. Đó là nhìn thẳng vào thực tế, thừa nhận nỗi đau nhưng không để nỗi đau trở thành tiếng nói duy nhất quyết định toàn bộ đời sống.
Tìm sự nâng đỡ từ cộng đồng đức tin
Đức tin Kitô giáo không chỉ là mối quan hệ riêng tư giữa một cá nhân với Đức Chúa Trời. Từ thời kỳ đầu, người tin Chúa đã cùng nhau cầu nguyện, học hỏi, chia sẻ nhu cầu và nâng đỡ người yếu đuối.
Khi đức tin dao động, bạn có thể tìm đến một người có đời sống trưởng thành, biết lắng nghe và không vội phán xét. Đó có thể là mục sư, linh mục, người hướng dẫn tâm linh hoặc một tín hữu đáng tin cậy, tùy thuộc cộng đồng tôn giáo mà bạn đang tham dự.
Một người đồng hành tốt không áp đặt mọi quyết định, không tự nhận mình biết chắc ý muốn của Đức Chúa Trời cho cuộc đời bạn và cũng không dùng nỗi sợ để kiểm soát bạn. Họ giúp bạn suy xét Kinh Thánh, nhìn nhận hoàn cảnh khách quan và chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình.
Cũng cần thận trọng trước những người hứa rằng chỉ cần làm theo một nghi thức, dâng một khoản tiền hoặc có “đủ đức tin” thì mọi bệnh tật, nợ nần và vấn đề gia đình chắc chắn sẽ được giải quyết. Những lời hứa như vậy có thể lợi dụng sự lo lắng và lòng mong mỏi của con người.
Cộng đồng đức tin lành mạnh không khiến một người lệ thuộc mù quáng vào cá nhân lãnh đạo. Cộng đồng ấy khuyến khích sự trưởng thành, lòng khiêm nhường, tinh thần phục vụ và việc kiểm chứng lời dạy trong ánh sáng Kinh Thánh.
Tin cậy Đức Chúa Trời nhưng vẫn tìm kiếm sự giúp đỡ cần thiết
Cầu nguyện và chăm sóc đời sống tinh thần có thể đem lại sự nâng đỡ quan trọng, nhưng không nên được dùng để thay thế mọi hình thức trợ giúp khác.
Khi đối diện bệnh tật, người tin Chúa vẫn có thể tìm đến bác sĩ. Khi gặp khó khăn tâm lý kéo dài, họ có thể trao đổi với chuyên gia phù hợp. Khi bị bạo lực hoặc lạm dụng, họ cần tìm nơi an toàn và sự hỗ trợ cần thiết, thay vì bị yêu cầu chỉ cầu nguyện và tiếp tục chịu đựng.
Tìm kiếm sự giúp đỡ không đồng nghĩa với thiếu đức tin. Trong nhiều trường hợp, sự giúp đỡ đến qua chính những con người có kiến thức, kinh nghiệm và trách nhiệm nghề nghiệp.
Nếu nỗi lo âu, tuyệt vọng hoặc đau buồn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, công việc và khả năng chăm sóc bản thân, bạn không nên cố gắng chịu đựng một mình. Có thể đồng thời tìm kiếm sự nâng đỡ từ cộng đồng đức tin, gia đình và người có chuyên môn.
Tin cậy Đức Chúa Trời không phải phủ nhận nhu cầu của thân thể và tâm trí. Con người là một chỉnh thể, vì vậy đời sống tâm linh cần đi cùng sự chăm sóc có trách nhiệm đối với sức khỏe, các mối quan hệ và hoàn cảnh xã hội.
Thực hành lòng biết ơn mà không phủ nhận khó khăn
Lòng biết ơn giúp con người không bị hoàn cảnh tiêu cực che khuất mọi điều tốt đẹp. Tuy nhiên, biết ơn không có nghĩa phải gọi điều xấu là điều tốt hoặc giả vờ vui vẻ khi đang đau buồn.
Bạn có thể nói:
“Con biết ơn vì hôm nay vẫn có người lắng nghe con, nhưng con vẫn đang rất lo lắng.”
“Con biết ơn vì gia đình còn ở bên nhau, nhưng chúng con đang trải qua một giai đoạn khó khăn.”
“Con chưa hiểu lời cầu nguyện của mình sẽ được đáp lại ra sao, nhưng con biết ơn vì con vẫn có thể cầu nguyện.”
Cách thực hành này giúp lòng biết ơn trở nên chân thật. Nó không che giấu thực tế mà mở rộng tầm nhìn, để con người nhận biết rằng khó khăn không phải toàn bộ câu chuyện.
Mỗi tối, bạn có thể ghi lại ba điều đáng biết ơn. Những điều ấy không cần lớn lao: một bữa ăn, cuộc trò chuyện, công việc hoàn thành, sức khỏe trong ngày hoặc một khoảnh khắc yên tĩnh.
Qua thời gian, thói quen này có thể giúp bạn nhận biết đời sống không chỉ gồm những điều mình còn thiếu, mà còn có nhiều điều đang được nhận lãnh.
Hãy học sống trong ngày hôm nay
Lo lắng thường đưa tâm trí đến những tình huống chưa xảy ra. Con người tưởng tượng nhiều khả năng tiêu cực, sau đó phản ứng như thể tất cả đều chắc chắn sẽ trở thành hiện thực.
Lời dạy của Đức Chúa Giê-xu về ngày mai không khuyến khích thái độ thiếu chuẩn bị. Điều được cảnh báo là để nỗi lo tương lai cướp mất khả năng sống có trách nhiệm trong hiện tại. Theo phân đoạn Ma-thi-ơ 6, trọng tâm của người tin Chúa là tìm kiếm Nước Đức Chúa Trời và sự công chính của Ngài, đồng thời giải quyết gánh nặng của từng ngày.
Khi cảm thấy quá tải, thay vì cố giải quyết toàn bộ tương lai, bạn có thể tự hỏi:
“Hôm nay tôi cần làm điều gì?”
“Tôi cần nói chuyện với ai?”
“Quyết định nhỏ đúng đắn tiếp theo là gì?”
“Điều gì chưa cần giải quyết ngay?”
“Tôi có thể giao phó phần nào cho Đức Chúa Trời?”
Đôi khi, tin cậy không phải bước một bước thật lớn, mà là bước nhỏ tiếp theo. Bạn không cần biết toàn bộ con đường mới có thể sống trung tín trong ngày hôm nay.
Khi nghi ngờ xuất hiện, đừng vội bỏ cuộc
Nghi ngờ có nhiều dạng. Có người đặt câu hỏi về một giáo lý. Có người hoang mang trước đau khổ. Có người thất vọng với cách hành xử của một cộng đồng tôn giáo. Có người không còn cảm nhận sự hiện diện của Đức Chúa Trời.
Không phải mọi nghi ngờ đều giống nhau và cũng không nên bị xử lý bằng một câu trả lời duy nhất. Một số thắc mắc cần được nghiên cứu. Một số vết thương cần được lắng nghe. Một số quan niệm sai lệch cần được điều chỉnh. Một số câu hỏi có thể chưa có lời giải đầy đủ.
Bạn có thể viết rõ điều mình đang nghi ngờ thay vì chỉ nói chung rằng “tôi mất đức tin”. Sau đó, hãy phân biệt:
- Tôi đang không hiểu điều gì?
- Tôi đang thất vọng về Đức Chúa Trời hay về cách một người đại diện tôn giáo đã đối xử với tôi?
- Tôi đang có câu hỏi lý trí hay đang mang một vết thương tình cảm?
- Tôi cần thông tin, sự đồng hành hay thời gian chữa lành?
- Quan niệm nào về Đức Chúa Trời trước đây của tôi có thể chưa chính xác?
Việc đặt câu hỏi chân thành không nhất thiết phá hủy đức tin. Khi được tiếp cận với lòng khiêm nhường, câu hỏi có thể giúp con người loại bỏ những quan niệm hời hợt và xây dựng một sự tin cậy sâu sắc hơn.
Một kế hoạch thực hành trong bảy ngày
Ngày thứ nhất: Nhận diện nỗi lo lớn nhất
Hãy viết ra điều đang khiến bạn khó tin cậy Đức Chúa Trời nhất. Trình bày cụ thể, không dùng những từ quá chung chung.
Sau đó, chia trang giấy thành hai phần: điều bạn có thể làm và điều bạn không thể kiểm soát. Cầu xin sự khôn ngoan để thực hiện phần trách nhiệm của mình và giao phó phần còn lại.
Ngày thứ hai: Đọc một thi thiên cầu nguyện
Hãy chọn một thi thiên thể hiện đúng trạng thái hiện tại của bạn. Đọc chậm, chú ý cách tác giả nói với Đức Chúa Trời và cách cảm xúc thay đổi trong bài.
Sau đó, viết lời cầu nguyện của riêng mình bằng ngôn ngữ tự nhiên. Bạn không cần dùng những câu trang trọng.
Ngày thứ ba: Ghi nhớ một lần được nâng đỡ
Hãy nhớ lại một giai đoạn khó khăn đã qua. Viết ra điều đã giúp bạn vượt qua: một người, một cơ hội, một sự thay đổi trong suy nghĩ hoặc một sức mạnh bạn không nghĩ mình có.
Không cần giải thích mọi chi tiết như một phép lạ. Chỉ cần nhận biết những sự nâng đỡ thực tế đã xuất hiện.
Ngày thứ tư: Thực hiện một việc đúng đắn đang trì hoãn
Có thể đó là một cuộc gọi, lời xin lỗi, cuộc hẹn khám, kế hoạch tài chính hoặc một công việc chưa hoàn thành.
Hãy làm điều thuộc trách nhiệm của mình, thay vì chờ cảm giác hoàn toàn bình an mới bắt đầu.
Ngày thứ năm: Chia sẻ với một người đáng tin
Nói chuyện với một người biết lắng nghe và tôn trọng bạn. Hãy nói rõ bạn cần họ cầu nguyện, góp ý hay chỉ lắng nghe.
Không phải mọi vấn đề đều cần được giải quyết trong một cuộc trò chuyện. Đôi khi, được thấu hiểu đã là một sự nâng đỡ đáng kể.
Ngày thứ sáu: Thực hành lòng biết ơn
Ghi lại ít nhất ba điều đáng biết ơn trong ngày. Sau mỗi điều, viết một câu giải thích vì sao điều ấy có ý nghĩa.
Nếu đang đau buồn, bạn không cần ép mình vui vẻ. Lòng biết ơn có thể tồn tại bên cạnh nước mắt.
Ngày thứ bảy: Dành thời gian yên lặng
Hãy tạm rời điện thoại và những nguồn gây xao động trong một khoảng thời gian phù hợp. Đọc lại những điều đã viết trong sáu ngày trước.
Cầu nguyện bằng một câu đơn giản: “Lạy Đức Chúa Trời, xin dạy con sống trung tín trong ngày hôm nay.”
Sau bảy ngày, bạn có thể tiếp tục chu kỳ này với những phân đoạn Kinh Thánh, nỗi lo và việc thực hành mới.
Dấu hiệu của lòng tin cậy đang trưởng thành
Sự trưởng thành không nhất thiết được thể hiện bằng việc không còn sợ hãi. Bạn có thể nhận ra lòng tin của mình đang lớn lên khi:
Bạn thành thật hơn trong cầu nguyện, không còn cảm thấy phải che giấu mọi nghi ngờ.
Bạn biết phân biệt giữa điều thuộc trách nhiệm của mình và điều nằm ngoài khả năng kiểm soát.
Bạn ít đòi hỏi phải biết chắc toàn bộ tương lai trước khi hành động.
Bạn có thể tiếp tục làm điều đúng dù chưa nhận được kết quả mong muốn.
Bạn không vội xem mọi khó khăn là hình phạt.
Bạn biết tìm kiếm sự giúp đỡ thay vì chịu đựng một mình.
Bạn lắng nghe Kinh Thánh trong bối cảnh thay vì chỉ chọn những câu phù hợp với mong muốn cá nhân.
Bạn dần học cách biết ơn mà không phủ nhận nỗi đau.
Bạn hiểu rằng Đức Chúa Trời không phải phương tiện để đạt được mọi mục tiêu, mà là trung tâm của mối quan hệ đức tin.
Những thay đổi này thường diễn ra chậm. Có lúc bạn tiến bộ, có lúc lại trở về với lo lắng cũ. Điều đó không có nghĩa toàn bộ hành trình đã thất bại. Học tin cậy là một quá trình được lặp lại trong nhiều hoàn cảnh khác nhau của cuộc đời.
Một lời cầu nguyện xin học biết tin cậy Đức Chúa Trời
Lạy Đức Chúa Trời,
Con thừa nhận rằng có nhiều điều con không hiểu và không thể kiểm soát. Có những lúc con muốn tin cậy Ngài nhưng lòng con vẫn đầy sợ hãi, hoang mang và nghi ngờ.
Xin giúp con nhận biết Ngài qua Kinh Thánh, qua sự cầu nguyện và qua những điều tốt lành con gặp trong đời sống. Xin ban cho con sự khôn ngoan để làm điều thuộc trách nhiệm của mình, lòng can đảm để đối diện sự thật và sự khiêm nhường để nhận sự giúp đỡ.
Xin dạy con không đồng nhất sự tin cậy với việc mọi mong muốn đều được đáp ứng. Khi hoàn cảnh chưa thay đổi, xin giúp con tiếp tục sống trung tín, yêu thương và ngay thẳng.
Xin nhắc con nhớ những lần con đã được nâng đỡ. Khi con cảm thấy cô đơn, xin dẫn con đến với những người có thể đồng hành cách chân thành. Khi con sai lầm, xin giúp con biết ăn năn, sửa đổi và trở về.
Con xin giao phó cho Ngài những điều vượt quá khả năng của con. Xin ban cho con sức lực để bước đi trong ngày hôm nay.
A-men.
Kết luận
Học tin cậy Đức Chúa Trời không phải là cố gắng loại bỏ mọi câu hỏi, cảm xúc và nỗi sợ. Đó là hành trình ngày càng nhận biết Ngài, thành thật trong cầu nguyện, thực hiện trách nhiệm của mình và giao phó những điều nằm ngoài khả năng kiểm soát.
Theo đức tin Kitô giáo, sự tin cậy không bảo đảm rằng người tin Chúa sẽ tránh được mọi đau khổ hoặc luôn nhận đúng điều mình mong muốn. Đức tin giúp con người không phải đối diện tất cả chỉ bằng sức riêng. Giữa những điều chưa hiểu, họ vẫn có thể cầu nguyện; giữa lúc chờ đợi, họ vẫn có thể sống ngay thẳng; giữa nghịch cảnh, họ vẫn có thể tìm kiếm sự nâng đỡ và tiếp tục hy vọng.
Lòng tin ấy thường không hình thành qua một biến cố duy nhất. Nó được vun đắp qua từng ngày đọc Kinh Thánh, từng lời cầu nguyện chân thành, từng việc nhỏ được thực hiện trong sự vâng phục và từng lần con người lựa chọn quay về với Đức Chúa Trời.
Có thể hôm nay bạn chưa thể nói rằng mình hoàn toàn tin cậy. Nhưng bạn có thể bắt đầu bằng một lời cầu nguyện rất thật: “Con tin, xin giúp cho sự chưa tin của con.” Chính sự thành thật ấy có thể trở thành bước đầu tiên trên con đường đức tin trưởng thành.
