Đức Chúa Trời toàn năng nghĩa là gì? Tìm hiểu ý nghĩa thuộc tính toàn năng trong Kinh Thánh và cách hiểu trong thần học Kitô giáo.
Trong lời cầu nguyện, các bài thánh ca và những bản tuyên xưng đức tin của Kitô giáo, Đức Chúa Trời thường được gọi là “Đấng Toàn Năng”. Cách xưng gọi này diễn tả niềm tin rằng quyền năng của Đức Chúa Trời không bị giới hạn như sức lực, kiến thức hay khả năng của con người. Ngài là Đấng tạo dựng, duy trì và cai quản muôn vật.
Tuy nhiên, “toàn năng” không nên được hiểu theo nghĩa Đức Chúa Trời là một sức mạnh tùy tiện, có thể bị con người điều khiển bằng nghi lễ, lời cầu xin hoặc những công thức mang tính thần bí. Trong thần học Kitô giáo, quyền năng của Đức Chúa Trời luôn gắn với bản tính thánh khiết, khôn ngoan, công chính, yêu thương và thành tín của Ngài.
Hiểu đúng về Đức Chúa Trời toàn năng vì thế là trả lời câu hỏi Ngài “có thể làm được những gì” và phải tìm hiểu quyền năng ấy được bày tỏ như thế nào trong công trình sáng tạo, trong lịch sử cứu độ, nơi cuộc đời Đức Chúa Giê-su Christ và trong kinh nghiệm đức tin của con người.
“Đức Chúa Trời toàn năng” có nghĩa là gì?
Theo cách hiểu phổ biến trong Kitô giáo, Đức Chúa Trời toàn năng có nghĩa là Đức Chúa Trời có quyền năng tối cao, không một quyền lực thọ tạo nào có thể vượt trên, đánh bại hoặc phá hỏng ý định cuối cùng của Ngài.
Đức Chúa Trời không phải là một hữu thể mạnh hơn con người một chút, cũng không phải là vị thần đứng đầu trong số nhiều vị thần. Ngài được tin nhận là Đấng độc nhất, tự hữu, không lệ thuộc vào bất cứ tạo vật hoặc nguồn sức mạnh nào bên ngoài chính Ngài.
Con người muốn làm một việc thường phải có nguyên liệu, công cụ, kiến thức, thời gian và sự trợ giúp của người khác. Trái lại, quyền năng của Đức Chúa Trời không phát xuất từ một nguồn bên ngoài. Ngài không phải vay mượn quyền lực, cũng không trở nên mạnh hơn hoặc yếu đi theo hoàn cảnh.
Trong Tín điều các Sứ đồ, nhiều cộng đồng Kitô hữu tuyên xưng:
“Tôi tin Đức Chúa Trời là Cha toàn năng, Đấng dựng nên trời và đất.”
Trong Tín biểu Nicêa, Đức Chúa Trời cũng được tuyên xưng là Cha toàn năng và là Đấng tạo thành muôn vật hữu hình cùng vô hình. Từ Hy Lạp thường được liên hệ với danh xưng này là Pantokratōr, mang ý nghĩa Đấng cai quản hoặc nắm quyền trên tất cả. Danh xưng này nói đến sức mạnh và diễn tả chủ quyền phổ quát của Đức Chúa Trời đối với toàn thể công trình sáng tạo.
Nói cách ngắn gọn, “Đức Chúa Trời toàn năng” bao hàm ba ý nghĩa chính:
Thứ nhất, Đức Chúa Trời có quyền năng thực hiện mọi điều phù hợp với ý muốn và bản tính của Ngài.
Thứ hai, không có tạo vật hoặc thế lực nào tồn tại độc lập ngoài quyền tể trị của Ngài.
Thứ ba, mục đích tốt lành cuối cùng của Đức Chúa Trời không thể bị sự dữ, tội lỗi hay sự chết phá hủy vĩnh viễn.
Nguồn gốc của danh xưng “Đấng Toàn Năng”
Danh xưng El Shaddai trong Cựu Ước
Trong Cựu Ước, một trong những danh xưng thường được dịch là “Đức Chúa Trời toàn năng” là El Shaddai.
Danh xưng này xuất hiện trong các câu chuyện liên quan đến những tổ phụ của dân Israel. Chẳng hạn, trong Sáng Thế Ký 17, Đức Chúa Trời hiện ra với Áp-ram, tự bày tỏ mình là El Shaddai và tái xác nhận giao ước với ông.
Trong nhiều bản dịch Kinh Thánh, El Shaddai được chuyển thành “Đức Chúa Trời toàn năng” hoặc “Thiên Chúa toàn năng”. Tuy nhiên, nguồn gốc ngôn ngữ chính xác của từ Shaddai vẫn còn được các học giả thảo luận. Vì vậy, không nên khẳng định rằng danh xưng này chỉ có duy nhất một nghĩa từ nguyên.
Dù cách giải thích ngôn ngữ có thể khác nhau, trong truyền thống dịch thuật và thần học Kitô giáo, El Shaddai thường được dùng để nhấn mạnh sự cao cả, quyền năng và khả năng hoàn thành lời hứa của Đức Chúa Trời. Danh xưng ấy đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh các tổ phụ được kêu gọi tin vào những lời hứa dường như vượt quá khả năng tự nhiên của con người.
Danh xưng Pantokratōr trong Tân Ước
Trong Tân Ước tiếng Hy Lạp, danh xưng Pantokratōr thường được dịch là “Đấng Toàn Năng”. Từ này xuất hiện nổi bật trong sách Khải Huyền, nơi Đức Chúa Trời được ca ngợi là Đấng đang có, đã có và sẽ đến, Đấng cai trị toàn thể lịch sử.
Ý nghĩa của Pantokratōr rộng hơn hình ảnh một người có sức mạnh vô hạn. Danh xưng này gợi đến quyền cai trị phổ quát: Đức Chúa Trời nắm giữ, duy trì và hướng dẫn mọi sự đến mục đích cuối cùng của Ngài.
Trong nghệ thuật Kitô giáo phương Đông, hình ảnh “Chúa Kitô Pantokrator” thường trình bày Đức Chúa Giê-su Christ trong tư thế uy nghi, tay ban phước và tay cầm sách Tin Mừng. Hình tượng này nhằm diễn tả niềm tin rằng Đức Kitô là một thầy dạy đạo đức trong lịch sử và là Chúa của toàn thể tạo thành.
Nền tảng Kinh Thánh của niềm tin vào Đức Chúa Trời toàn năng
Đức Chúa Trời là Đấng sáng tạo
Một trong những nền tảng quan trọng nhất của niềm tin vào quyền năng Đức Chúa Trời là lời tuyên xưng Ngài đã dựng nên trời đất.
Sách Sáng Thế Ký mở đầu bằng trình thuật Đức Chúa Trời sáng tạo trời và đất. Trọng tâm tôn giáo của trình thuật không nằm ở việc cung cấp một giáo trình khoa học tự nhiên, mà ở lời xác nhận rằng thế giới không tự mình tồn tại như một quyền lực tuyệt đối. Mọi sự hiện hữu đều có nguồn gốc nơi Đấng Tạo Hóa.
Đức Chúa Trời không phải là sản phẩm của vũ trụ. Theo đức tin Kitô giáo, Ngài có trước và vượt trên toàn thể công trình sáng tạo. Không gian, thời gian, vật chất và các định luật tự nhiên không phải là những quyền lực sinh ra Đức Chúa Trời.
Từ quan điểm này, quyền năng sáng tạo không chỉ là khả năng tạo ra một vật thể rất lớn. Đó là quyền năng ban sự hiện hữu cho những gì trước đó không hiện hữu và duy trì chúng trong sự tồn tại.
Trong giáo huấn Kitô giáo, thiên nhiên có thể được nhìn nhận như dấu chỉ của sự khôn ngoan và quyền năng Đấng Tạo Hóa. Tuy nhiên, Kinh Thánh không được trình bày như một sách giáo khoa vật lý, sinh học hay thiên văn học. Niềm tin vào sáng tạo trả lời trước hết cho những câu hỏi về nguồn gốc tối hậu, ý nghĩa và sự lệ thuộc của tạo vật vào Đức Chúa Trời.
