Trong không gian thờ tự của làng Việt vùng đồng bằng Bắc Bộ, kiệu không chỉ là một vật dụng dùng trong ngày hội. Đó là một đồ thờ mang tính nghi lễ, gắn với ký ức cộng đồng, với việc phụng thờ Thành hoàng và với cách người dân thể hiện sự kính trọng đối với thần linh được làng suy tôn. Mỗi chiếc kiệu cổ còn được gìn giữ đến hôm nay thường chứa đựng nhiều lớp giá trị: giá trị tạo hình, kỹ thuật chạm khắc, dấu ấn của nghề mộc truyền thống, phong tục rước thần và cả những câu chuyện lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Kiệu thờ Thành hoàng làng Đại Lâm là một hiện vật đáng chú ý trong không gian tín ngưỡng của thôn Đại Lâm, xã Tam Đa, tỉnh Bắc Ninh. Tên gọi “Yên Phong” trong cách gọi quen thuộc của người dân gắn với địa bàn hành chính trước đây; hiện nay địa danh này thuộc xã Tam Đa của tỉnh Bắc Ninh. Chiếc kiệu gắn với đình làng Đại Lâm và truyền thống thờ Thành hoàng của cộng đồng địa phương.
Điều đáng quý ở một hiện vật như kiệu Đại Lâm không chỉ nằm ở vẻ lộng lẫy của những mảng chạm rồng, hoa lá, linh thú hay sắc son thếp vàng. Giá trị sâu hơn là khả năng kể lại câu chuyện về một làng quê ven sông Cầu: nơi có đình, đền, nghè, chùa; có hệ thống sắc phong, bia đá, lễ hội, rước kiệu và các hoạt động cộng đồng đã góp phần tạo nên bản sắc văn hóa Kinh Bắc.
Khi tìm hiểu về kiệu thờ Thành hoàng làng Đại Lâm, cần phân biệt giữa những dữ kiện về di tích, hiện vật và tục thờ với các truyền thuyết dân gian. Những câu chuyện về nguồn gốc chiếc kiệu có thể rất hấp dẫn, nhưng nên được nhìn nhận như một phần ký ức văn hóa của làng, thay vì khẳng định tuyệt đối như tư liệu lịch sử đã được chứng minh.
Khái quát về kiệu thờ Thành hoàng làng Đại Lâm
Kiệu thờ Thành hoàng làng Đại Lâm hiện gắn với không gian đình Đại Lâm ở thôn Đại Lâm, xã Tam Đa, tỉnh Bắc Ninh. Đình Đại Lâm cùng đền Thanh Quang, nghè Đại Lâm và chùa Thiên Phúc thuộc hệ thống di tích tín ngưỡng, tôn giáo có vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa địa phương.
Không gian này không nên được hiểu đơn thuần là nơi đặt các công trình kiến trúc cổ. Với cư dân làng Đại Lâm, đình là nơi thực hành nghi lễ thờ Thành hoàng, tổ chức tế lễ và rước thần trong dịp hội làng. Đền, nghè và chùa lại đảm nhiệm những chức năng tín ngưỡng, tôn giáo riêng, cùng tạo thành một mạng lưới không gian thiêng trong đời sống cộng đồng.
Kiệu là một bộ phận của mạng lưới ấy. Khi ở trong đình, kiệu là đồ thờ được bảo quản trong không gian trang nghiêm. Khi được đưa ra trong lễ rước, kiệu trở thành trung tâm của một nghi thức công cộng, kết nối người chủ lễ, đội rước, bô lão, thanh niên, con em xa quê và người dân trong làng.
Nói cách khác, chiếc kiệu không chỉ là một sản phẩm của nghề mộc. Nó là “phương tiện nghi lễ” của cộng đồng. Qua kiệu, người dân thể hiện sự tôn kính đối với Thành hoàng, tái hiện trật tự lễ nghi của làng và nhắc lại mối liên hệ giữa hiện tại với những lớp ký ức lâu đời.
Kiệu thờ và kiệu rước trong tín ngưỡng làng Việt
Trong thực hành tín ngưỡng truyền thống, kiệu thường được dùng để rước bài vị, thần vị, sắc phong, long ngai hoặc biểu tượng thờ phụng của thần linh từ đình, đền, nghè ra không gian hành lễ. Tùy phong tục mỗi địa phương, kiệu có thể được gọi bằng nhiều tên như kiệu thờ, kiệu rước, kiệu long đình, kiệu bát cống hoặc kiệu võng.
Không phải mọi chiếc kiệu đều có cấu tạo, kích thước hay chức năng giống nhau. Có nơi sử dụng kiệu nhỏ để rước bài vị. Có nơi dùng kiệu lớn, chạm trổ công phu, tạo dáng như một ngôi nhà nhỏ có mái, có lan can, có bệ đặt đồ thờ. Có nơi còn đi kèm lọng, cờ thần, bát bửu, tàn quạt, đội nhạc bát âm và đoàn tế.
Về ý nghĩa biểu tượng, kiệu có thể được hiểu như một không gian tôn nghiêm di động. Nếu đình là nơi thần linh được phụng thờ trong đời sống thường ngày, thì kiệu giúp đưa biểu tượng của thần linh ra gặp cộng đồng trong những thời điểm đặc biệt của năm. Đây là một cách để cả làng cùng tham dự vào nghi lễ, cùng nhớ về vị thần mà cộng đồng tôn kính.
Tuy vậy, việc rước kiệu không nên bị hiểu như một nghi thức nhằm đổi lấy may mắn hay bảo đảm tài lộc. Trong ý nghĩa văn hóa truyền thống, rước thần là dịp biểu thị lòng tưởng niệm, sự kính trọng và tinh thần gắn kết. Giá trị lớn nhất nằm ở việc người dân cùng nhau giữ gìn phong tục, thực hiện lễ nghi một cách trật tự và tôn trọng không gian chung.
Vẻ đẹp tạo hình của kiệu Thành hoàng làng Đại Lâm
Qua hình ảnh hiện vật được lưu giữ, kiệu Thành hoàng làng Đại Lâm gây ấn tượng bởi dáng vẻ bề thế, kết cấu nhiều tầng và hệ thống chạm khắc dày đặc. Toàn bộ chiếc kiệu có hình thức như một kiến trúc thu nhỏ, đặt trên bệ dài, có các thanh đòn phục vụ việc khiêng rước.
Phần bệ kiệu được tạo dáng chắc khỏe, với các mảng chạm nổi trải dọc theo thân. Những đường cong ở đầu kiệu, các chi tiết đầu rồng và hệ thống hoa văn tạo cảm giác chuyển động mạnh, khác với vẻ tĩnh tại của những đồ thờ đặt cố định trên ban thờ. Khi chiếc kiệu được đưa ra khỏi đình, chính các đường chạm ấy góp phần tạo nên vẻ uy nghi và sinh động cho đoàn rước.
Không gian thân kiệu có dạng khung mở, với các cột, vách nhỏ, ô hộc và lan can. Cách tổ chức này khiến chiếc kiệu vừa có cảm giác như một tòa nhà nhỏ, vừa bảo đảm sự thông thoáng cần thiết cho việc đặt đồ thờ và thực hiện nghi lễ. Các mảng chạm trên thân kiệu được bố trí dày, tạo thành nhiều lớp hình ảnh liên tục.
Hình tượng rồng xuất hiện nổi bật trên kiệu. Trong mỹ thuật truyền thống Việt Nam, rồng là biểu tượng gắn với quyền uy, sự cao quý, sức sống và khát vọng về trật tự hài hòa. Khi đặt trong đồ thờ ở đình làng, hình rồng không chỉ mang ý nghĩa trang trí mà còn góp phần tạo nên sắc thái trang nghiêm cho hiện vật.
Bên cạnh rồng, kiệu còn có các họa tiết hoa lá, mây cuốn, linh thú và những mảng trang trí mang tính biểu tượng. Những đường chạm sâu, các mảng lộng, phần thân uốn cong và cách xử lý bề mặt cho thấy người thợ không chỉ chú ý đến độ bền của đồ thờ mà còn đặc biệt quan tâm đến hiệu quả thị giác khi kiệu được nhìn từ nhiều phía.
Màu sắc của kiệu cũng là một yếu tố quan trọng. Nền sơn sẫm kết hợp với các mảng sắc vàng khiến hoa văn nổi bật dưới ánh sáng trong đình hoặc ngoài không gian lễ hội. Sự tương phản giữa nền tối và sắc vàng tạo cảm giác sang trọng, phù hợp với vị trí của một hiện vật phục vụ việc rước Thành hoàng.
Tuy nhiên, cần thận trọng khi xác định chính xác niên đại hay kỹ thuật chế tác của toàn bộ chiếc kiệu chỉ dựa trên quan sát hình ảnh. Việc kết luận một hiện vật thuộc giai đoạn nào cần dựa vào khảo sát trực tiếp, hồ sơ kiểm kê, cấu kiện gỗ, dấu tích sơn son thếp vàng, văn tự còn lại và ý kiến của các nhà chuyên môn.
Truyền thuyết về nguồn gốc chiếc kiệu
Trong ký ức dân gian tại địa phương có truyền thuyết cho rằng kiệu Thành hoàng làng Đại Lâm được làm vào thời Lê Trung Hưng. Một dị bản phổ biến kể rằng chiếc kiệu từng được đặt làm cho phủ chúa Trịnh, nhưng do có chi tiết không đạt yêu cầu nên không được sử dụng. Sau đó, một người làng Đại Lâm làm việc trong Nội phủ đã đưa hoặc mua chiếc kiệu về cung tiến cho đình làng.
Câu chuyện này phản ánh cách cộng đồng lý giải vẻ đẹp, quy mô và độ tinh xảo của hiện vật. Khi nhìn vào một chiếc kiệu có nhiều mảng chạm công phu, người dân thường liên hệ với môi trường cung đình hoặc những trung tâm thủ công lớn. Đây là một dạng ký ức văn hóa phổ biến trong nhiều làng quê Bắc Bộ, nơi các đồ thờ cổ thường được gắn với những câu chuyện về quan lại, hoàng cung, chúa Trịnh hoặc các nhân vật có vị thế trong xã hội xưa.
Dù vậy, truyền thuyết không phải là bằng chứng lịch sử theo nghĩa chặt chẽ. Hiện chưa nên khẳng định chắc chắn rằng chiếc kiệu từng thuộc phủ chúa Trịnh hoặc được một thái giám mang về đình làng nếu chưa có văn bản gốc, sắc chỉ, gia phả, minh văn hay hồ sơ khảo cứu chuyên sâu xác nhận.
Giá trị của truyền thuyết không nằm ở việc bắt buộc phải chứng minh từng chi tiết là đúng. Giá trị của nó nằm ở chỗ cho thấy người dân Đại Lâm đã gìn giữ hiện vật này như một báu vật của làng, đồng thời gửi vào đó sự tự hào đối với truyền thống văn hóa của quê hương.
Vì thế, cách nhìn phù hợp là: câu chuyện về nguồn gốc kiệu nên được giới thiệu như truyền thuyết hoặc ký ức địa phương; còn niên đại chính xác, nơi chế tác và quá trình lưu truyền của hiện vật cần tiếp tục được khảo cứu bằng tư liệu khoa học.
Thành hoàng làng Đại Lâm và lớp ký ức về người có công
Đình Đại Lâm là nơi thờ ba vị Thành hoàng được gọi là Minh Công, Nghiêm Công và Trị Công. Theo các câu chuyện thần tích và truyền thuyết địa phương, ba vị có công giúp vua Hùng hoặc Thánh Gióng trong cuộc chống giặc Ân.
Mô-típ các nhân vật trợ giúp vua Hùng, Thánh Gióng đánh giặc Ân thuộc lớp truyện kể dân gian lâu đời của người Việt. Nội dung này phản ánh cách cộng đồng tưởng nhớ những người có công với làng, với nước và gửi gắm lý tưởng về lòng dũng cảm, sự đoàn kết, tinh thần bảo vệ quê hương.
Không nên xem các chi tiết thần tích như dữ liệu lịch sử có thể kiểm chứng đầy đủ theo cách nghiên cứu hiện đại. Thần tích thường được hình thành, bổ sung và lưu truyền trong thời gian dài, chứa đựng cả yếu tố lịch sử, tín ngưỡng, biểu tượng và sự tưởng tượng dân gian.
Tuy nhiên, chính sự tồn tại lâu dài của việc thờ phụng lại là một dữ kiện văn hóa có ý nghĩa. Nó cho thấy cộng đồng Đại Lâm đã duy trì ký ức về ba vị Thành hoàng qua nhiều thế hệ. Hệ thống sắc phong, bia đá và các nghi thức thờ tự cũng phản ánh quá trình tín ngưỡng này được củng cố, gìn giữ trong đời sống làng xã.
Trong bối cảnh ấy, chiếc kiệu trở thành một hiện vật kết nối trực tiếp với việc phụng thờ Thành hoàng. Khi kiệu được đưa ra trong ngày hội, cộng đồng không chỉ rước một đồ vật chạm khắc đẹp mắt. Họ thực hiện một nghi thức tưởng niệm, tái khẳng định sự gắn bó với truyền thống làng và với những giá trị mà Thành hoàng tượng trưng.
Kiệu trong lễ hội làng Đại Lâm
Lễ hội làng Đại Lâm là dịp quan trọng để người dân tưởng nhớ Thành hoàng, tổ chức tế lễ, rước kiệu và tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng. Trong nhiều tư liệu giới thiệu về lễ hội Kinh Bắc trước đây, hội làng Đại Lâm thường được nhắc đến vào khoảng các ngày 24, 25 và 26 tháng Giêng âm lịch.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa thời gian hội truyền thống và lịch tổ chức cụ thể của từng năm. Quy mô rước kiệu, lộ trình, số lượng người tham gia, phần lễ và phần hội có thể thay đổi theo điều kiện thực tế, kế hoạch của địa phương và yêu cầu bảo đảm an toàn. Vì vậy, người dân hoặc du khách muốn tham dự nên theo dõi thông báo chính thức của ban tổ chức lễ hội trong từng năm.
Trong lễ rước, kiệu thường được đặt ở vị trí trung tâm. Đoàn rước có thể gồm cờ hội, đội tế, bát âm, tàn lọng, đội khiêng kiệu, đại diện các dòng họ, người cao tuổi, thanh niên và đông đảo dân làng. Sự phối hợp trong đoàn rước đòi hỏi tính kỷ luật cao, bởi việc khiêng một chiếc kiệu lớn không chỉ cần sức khỏe mà còn cần sự đồng đều, nhịp nhàng và tôn trọng quy ước chung.
Với người dân, khoảnh khắc kiệu rời đình và đi trên đường làng thường gợi cảm giác trang nghiêm đặc biệt. Những người đi rước không chỉ thực hiện một công việc lễ hội mà còn đại diện cho cộng đồng. Trong nhiều làng Bắc Bộ, việc được tham gia đội kiệu từng được xem là trách nhiệm, niềm vinh dự và dấu hiệu của sự trưởng thành.
Bên cạnh phần lễ, hội làng Đại Lâm còn gắn với các hoạt động văn hóa, thể thao dân gian như bơi chải, đấu vật, cờ tướng và các hình thức giao lưu cộng đồng. Sự hiện diện của bơi chải cho thấy dấu ấn của không gian sông nước ven sông Cầu trong đời sống văn hóa địa phương.
Rước kiệu và bơi chải tuy là hai hoạt động khác nhau nhưng cùng thể hiện tinh thần cộng đồng. Một bên nhấn mạnh sự trang nghiêm, trật tự và lòng tôn kính; một bên đề cao sức mạnh tập thể, sự phối hợp và niềm vui hội làng. Cả hai cùng góp phần làm nên bản sắc riêng của Đại Lâm.
Giá trị nghệ thuật của chiếc kiệu
Giá trị đầu tiên của kiệu Thành hoàng làng Đại Lâm nằm ở nghệ thuật chạm khắc gỗ. Hiện vật cho thấy kỹ thuật xử lý khối khá phức tạp, từ phần bệ, khung kiệu, các mảng trang trí đến những chi tiết đầu rồng và mảng chạm nhỏ.
Chạm khắc trên đồ thờ truyền thống không đơn thuần nhằm làm đẹp. Mỗi họa tiết thường mang chức năng tạo lập không khí linh thiêng. Rồng gợi sự uy nghi; mây gợi không gian cao rộng; hoa lá gợi sức sống, sự tiếp nối; các linh thú tạo cảm giác trấn giữ và bảo vệ không gian thờ tự.
Giá trị thứ hai là sự kết hợp giữa tính kiến trúc và tính điêu khắc. Kiệu vừa phải đủ chắc để sử dụng trong nghi lễ, vừa cần tạo dáng đẹp khi nhìn ở khoảng cách xa. Người thợ phải tính toán tỷ lệ giữa bệ, thân, cột, thanh đòn, phần trang trí và không gian đặt đồ thờ. Đây là một yêu cầu kỹ thuật không đơn giản.
Giá trị thứ ba là kỹ thuật xử lý bề mặt. Sơn son, thếp vàng hoặc các cách phủ màu truyền thống giúp hiện vật vừa được bảo vệ, vừa nổi bật trong điều kiện ánh sáng của đình làng. Qua thời gian, lớp màu có thể thay đổi, bong tróc hoặc được tu sửa, vì vậy việc bảo tồn cần được thực hiện thận trọng để không làm mất dấu tích gốc.
Giá trị thứ tư là dấu ấn của nghề thủ công cổ truyền. Bắc Ninh và vùng Kinh Bắc vốn có truyền thống lâu đời về nghề mộc, chạm khắc, sơn son thếp vàng và sản xuất đồ thờ. Chiếc kiệu là một minh chứng cụ thể cho trình độ sáng tạo của người thợ Việt trong việc biến gỗ thành một tác phẩm vừa có công năng, vừa giàu biểu tượng.
Giá trị tín ngưỡng và cộng đồng
Trong đời sống tín ngưỡng, kiệu giúp hiện diện hóa mối liên hệ giữa Thành hoàng và cộng đồng dân cư. Dù niềm tin của mỗi người có thể khác nhau, nghi lễ rước kiệu vẫn là dịp để mọi người cùng hướng về lịch sử làng, tổ tiên, phong tục và trách nhiệm với quê hương.
Kiệu cũng là nơi tập trung của tinh thần cộng đồng. Một lễ rước không thể được tổ chức bởi một cá nhân. Nó cần sự góp sức của nhiều người: người chuẩn bị lễ vật, người chăm sóc đồ thờ, đội tế, đội nhạc, đội cờ, đội khiêng kiệu, những người phụ trách an ninh, vệ sinh, hậu cần và người dân cùng tham gia giữ gìn trật tự.
Từ góc nhìn xã hội học, lễ rước kiệu giúp duy trì các mối quan hệ trong làng. Những người cao tuổi truyền lại quy thức; lớp trẻ học cách tham gia; con em xa quê trở về gặp gỡ họ hàng, bạn bè; các dòng họ cùng chung tay cho công việc chung. Đây là một giá trị rất đáng trân trọng trong bối cảnh đời sống hiện đại ngày càng thay đổi nhanh.
Kiệu Thành hoàng làng Đại Lâm vì vậy không chỉ thuộc về một ngôi đình hay một ban quản lý di tích. Nó thuộc về ký ức chung của cộng đồng. Tuy nhiên, “thuộc về cộng đồng” không có nghĩa là ai cũng có thể tùy ý sửa chữa, thay mới hoặc tác động vào hiện vật. Cộng đồng càng yêu quý di sản thì càng cần tôn trọng nguyên tắc bảo tồn.
Bài học về bảo tồn di sản từ kiệu và đình Đại Lâm
Một hiện vật gỗ cổ như kiệu thờ rất dễ bị tác động bởi độ ẩm, mối mọt, nứt vỡ, khói hương, bụi bẩn, va chạm trong quá trình di chuyển hoặc việc tu sửa không đúng kỹ thuật. Vì vậy, bảo quản kiệu không chỉ là phủ vải hoặc đặt trong gian thờ kín. Công việc này cần có kế hoạch lâu dài.
Trước hết, cần kiểm kê đầy đủ hiện vật. Mỗi bộ phận của kiệu nên được chụp ảnh, đánh số, mô tả tình trạng và lưu hồ sơ. Những dấu tích như vết nứt, mảng sơn bong, dấu thay thế gỗ, chỗ nối cấu kiện hoặc dấu vết chữ viết đều có thể là thông tin quan trọng đối với việc xác định lịch sử hiện vật.
Thứ hai, việc tu sửa phải ưu tiên bảo tồn yếu tố gốc. Không nên vì mong muốn làm mới mà sơn lại toàn bộ, thay hết gỗ cũ bằng gỗ mới hoặc chạm khắc lại theo cách hiện đại. Một chiếc kiệu quá mới có thể bắt mắt hơn, nhưng lại đánh mất những dấu vết thời gian vốn là phần quý giá nhất của di sản.
Thứ ba, cần có phương án riêng khi đưa kiệu ra rước. Đội khiêng phải được hướng dẫn kỹ về cách nâng, hạ, di chuyển và xử lý tình huống bất ngờ. Đường rước cần bảo đảm an toàn, tránh va chạm với dây điện, mái hiên, phương tiện giao thông hoặc đám đông quá sát. Trong điều kiện thời tiết xấu, việc bảo vệ hiện vật càng phải được đặt lên hàng đầu.
Thứ tư, việc tu bổ đình và các công trình liên quan cần tuân thủ nghiêm quy định về bảo tồn di tích. Những biến động từng xảy ra tại khu vực đình Đại Lâm trong quá trình tu sửa trước đây cho thấy một bài học rõ ràng: lòng mong muốn tôn tạo di tích là đáng quý, nhưng không thể thay thế quy trình chuyên môn.
Hồ sơ công khai cuối năm 2025 về việc thẩm định tu sửa cấp thiết nghi môn đình Đại Lâm cũng nhấn mạnh yêu cầu phải đánh giá kỹ giá trị, chất lượng và khả năng tái sử dụng của từng cấu kiện, vật liệu lịch sử. Đây là nguyên tắc cần được áp dụng không chỉ với kiến trúc đình mà cả với các đồ thờ như kiệu, long ngai, bài vị, bia đá và sắc phong.
Một chiếc kiệu cổ không thể được bảo tồn tốt nếu chỉ dựa vào tình cảm. Cần có sự phối hợp giữa cộng đồng dân cư, chính quyền địa phương, cơ quan văn hóa, nhà nghiên cứu, người làm nghề tu bổ và những người trực tiếp trông nom di tích.
Cách nhìn đúng về kiệu thờ trong đời sống hôm nay
Đối với người dân địa phương, kiệu là đồ thờ linh thiêng và là một phần của ký ức làng. Đối với du khách hoặc người nghiên cứu, kiệu là một hiện vật nghệ thuật và tư liệu văn hóa quý. Hai cách nhìn này không mâu thuẫn với nhau, miễn là đều được đặt trên nền tảng tôn trọng.
Khi tham quan đình làng hoặc theo dõi lễ rước kiệu, điều quan trọng là giữ thái độ chừng mực. Không tự ý chạm vào hiện vật, không trèo lên bệ kiệu để chụp ảnh, không chen lấn trong đoàn rước, không dùng lời nói đùa cợt ở nơi thờ tự. Những hành vi nhỏ ấy thể hiện sự tôn trọng không chỉ với tín ngưỡng mà còn với công sức gìn giữ di sản của cả cộng đồng.
Cũng cần tránh nhìn kiệu và lễ rước bằng tâm lý thần bí hóa. Giá trị của chiếc kiệu không nằm ở lời đồn về khả năng ban phát tài lộc hay thay đổi số phận. Giá trị của nó nằm ở nghệ thuật, lịch sử địa phương, phong tục cộng đồng và khả năng khơi gợi ý thức gìn giữ văn hóa truyền thống.
Với thế hệ trẻ, kiệu Thành hoàng làng Đại Lâm có thể là một “bài học trực quan” về văn hóa làng Việt. Qua hiện vật này, các em có thể hiểu thêm về đình làng, Thành hoàng, nghệ thuật chạm khắc gỗ, lễ hội Kinh Bắc, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm bảo vệ di sản.
Kết luận
Kiệu thờ Thành hoàng làng Đại Lâm là một hiện vật có giá trị đặc biệt trong đời sống tín ngưỡng của cộng đồng thôn Đại Lâm, xã Tam Đa, tỉnh Bắc Ninh. Vẻ đẹp của chiếc kiệu nằm ở hình thức chạm khắc công phu, ở sự kết hợp giữa kiến trúc và điêu khắc, nhưng sâu xa hơn là ở lớp ký ức văn hóa mà hiện vật đang gìn giữ.
Qua chiếc kiệu, có thể nhận ra một phần diện mạo của làng Việt vùng Kinh Bắc: nơi đình làng là trung tâm sinh hoạt cộng đồng, Thành hoàng là biểu tượng của ký ức chung, lễ rước là dịp gắn kết dân làng và đồ thờ cổ là chứng nhân của nhiều thế hệ.
Gìn giữ chiếc kiệu không chỉ là gìn giữ một tác phẩm nghệ thuật bằng gỗ. Đó còn là gìn giữ câu chuyện về làng Đại Lâm, về tín ngưỡng thờ Thành hoàng, về lễ hội truyền thống và về trách nhiệm của hôm nay đối với những giá trị được truyền lại từ quá khứ.
