Tìm hiểu cách chọn hướng nằm ngủ theo phong thủy, cách đặt đầu giường hợp lý và những yếu tố giúp không gian nghỉ ngơi dễ chịu.
Hướng nằm ngủ là vấn đề được nhiều gia đình quan tâm khi bố trí phòng ngủ. Có người cho rằng phải quay đầu về hướng Đông để đón sinh khí, người khác lại lựa chọn hướng Bắc, hướng Nam hoặc tính toán theo tuổi, mệnh và Bát trạch. Không ít trường hợp vì quá chú trọng một hướng được cho là “hợp tuổi” mà kê giường vào vị trí bí bách, sát cửa, dưới cửa sổ hoặc cản trở lối đi.
Trong phong thủy truyền thống, hướng nằm ngủ không được xem xét một cách tách biệt. Vị trí của giường, điểm tựa phía đầu giường, quan hệ giữa giường với cửa ra vào, cửa sổ, phòng vệ sinh, bàn thờ và các luồng chuyển động trong căn phòng đều có ý nghĩa. Một hướng được cho là phù hợp về phương vị nhưng khiến người nằm thường xuyên bị ánh sáng chiếu vào mặt, tiếng động làm giật mình hoặc gió lùa trực tiếp thì vẫn khó tạo nên không gian nghỉ ngơi dễ chịu.
Hướng nằm ngủ được xác định như thế nào?
Trước khi lựa chọn hướng, cần hiểu chính xác “hướng nằm ngủ” là hướng nào. Trong cách nói thông thường và trong phần lớn phương pháp bố trí phong thủy, hướng nằm ngủ được xác định theo hướng đầu của người nằm, cũng chính là hướng đầu giường.
Chẳng hạn:
- Đầu quay về phía Đông, chân hướng về phía Tây được gọi là nằm ngủ hướng Đông.
- Đầu quay về phía Bắc, chân hướng về phía Nam được gọi là nằm ngủ hướng Bắc.
- Đầu quay về phía Đông Nam, chân hướng về phía Tây Bắc được gọi là nằm ngủ hướng Đông Nam.
Một số người lại xác định hướng giường theo chiều từ đầu nhìn xuống chân hoặc theo hướng mặt khi ngồi dậy. Sự không thống nhất này dễ dẫn đến nhầm lẫn khi tra cứu thông tin. Khi áp dụng một phương pháp cụ thể, gia chủ nên xác định rõ quy ước của phương pháp đó. Trong phạm vi bài viết này, hướng nằm ngủ được hiểu là phương mà đỉnh đầu hướng tới khi nằm thẳng trên giường.
Cũng cần phân biệt giữa ba khái niệm thường bị dùng lẫn với nhau:
Vị trí đặt giường
Đây là khu vực chiếc giường được bố trí trong căn phòng, chẳng hạn giường đặt sát tường phía Bắc, ở góc Đông Nam hoặc giữa hai cửa sổ.
Hướng đầu giường
Đây là phương vị mà đầu người nằm hướng tới. Đây thường là yếu tố được nhắc đến khi nói về hướng ngủ hợp tuổi hoặc hợp quái mệnh.
Thế giường
Thế giường thể hiện mối quan hệ giữa giường với toàn bộ không gian xung quanh: đầu giường có điểm tựa hay không, người nằm có quan sát được cửa phòng không, có bị cửa chiếu thẳng vào giường không, phía trên có dầm ngang không và hai bên giường có cân đối hay không.
Trong thực tế, thế giường thường ảnh hưởng rõ rệt đến cảm giác an toàn, thuận tiện và riêng tư hơn bản thân một phương hướng la bàn.
Có một hướng nằm ngủ tốt cho tất cả mọi người không?
Không có một hướng nằm ngủ duy nhất được xem là tốt cho tất cả mọi người trong mọi căn nhà.
Trong các hệ thống phong thủy truyền thống, phương hướng thường được xem xét dựa trên nhiều yếu tố như cấu trúc ngôi nhà, hướng cửa, vị trí phòng ngủ, tuổi của người sử dụng, quái mệnh và điều kiện môi trường. Các trường phái khác nhau cũng có cách luận giải không hoàn toàn giống nhau.
Theo một số quan niệm dân gian, hướng Đông gắn với mặt trời mọc, sự khởi đầu và sức sống; hướng Nam gắn với ánh sáng, sự ấm áp; hướng Bắc gợi cảm giác tĩnh; còn hướng Tây liên hệ với thời điểm mặt trời lặn và sự nghỉ ngơi. Tuy nhiên, đây chủ yếu là những cách diễn giải mang tính biểu tượng. Không nên biến chúng thành lời khẳng định rằng quay đầu về một hướng nhất định chắc chắn sẽ khỏe mạnh, thành công hoặc gặp may mắn.
Từ góc nhìn thực tế, chất lượng giấc ngủ thường chịu ảnh hưởng trực tiếp hơn bởi ánh sáng, tiếng ồn, nhiệt độ, độ thông thoáng, nệm gối, thói quen sinh hoạt và trạng thái sức khỏe. Một người kê giường đúng “hướng hợp tuổi” nhưng ngủ cạnh cửa ra vào ồn ào hoặc dưới luồng điều hòa thổi thẳng vẫn có thể ngủ không ngon.
Do đó, có thể hiểu nguyên tắc lựa chọn theo thứ tự ưu tiên như sau:
- Bảo đảm an toàn và thuận tiện khi sử dụng.
- Chọn vị trí yên tĩnh, ít ánh sáng và tiếng động làm gián đoạn giấc ngủ.
- Tạo điểm tựa ổn định cho đầu giường.
- Tránh những quan hệ không gian gây bất tiện hoặc cảm giác bất an.
- Sau cùng mới cân nhắc hướng hợp tuổi, quái mệnh hoặc quan niệm riêng của gia đình.
Nguyên tắc quan trọng nhất khi chọn hướng nằm ngủ
Đầu giường nên có điểm tựa tương đối vững
Trong phong thủy, đầu giường tựa vào một bức tường chắc chắn thường được gọi là thế có điểm tựa. Cách bố trí này tượng trưng cho sự ổn định, kín đáo và được nâng đỡ.
Xét về công năng, đầu giường sát một bức tường đặc cũng giúp giường ít rung lắc, gối không bị rơi và người nằm không có cảm giác trống trải phía sau đầu. Đặc biệt với người già, trẻ nhỏ hoặc người nhạy cảm với tiếng động, một vị trí ổn định thường tạo cảm giác yên tâm hơn.
Tuy nhiên, “tựa tường” không có nghĩa là phải ép toàn bộ giường sát chặt vào tường. Gia đình vẫn cần chừa khoảng cách cần thiết để vệ sinh, tránh ẩm mốc và bảo đảm thông thoáng tùy theo cấu tạo căn phòng.
Nên hạn chế đặt đầu giường tại các vị trí sau:
- Chính giữa cửa sổ lớn thường xuyên mở.
- Tựa vào vách ngăn quá mỏng, dễ rung hoặc truyền tiếng.
- Sát tường có đường ống nước gây tiếng động.
- Tựa vào bức tường bị thấm, nóng hoặc ẩm.
- Phía sau đầu giường là khu vực thường xuyên có người đi lại mạnh.
Đầu giường dưới cửa sổ không phải lúc nào cũng là điều cấm tuyệt đối. Trong phòng nhỏ, đây đôi khi là phương án duy nhất. Khi đó có thể dùng đầu giường chắc chắn, rèm chắn sáng, khóa cửa sổ an toàn và xử lý tốt gió lùa.
Không nên để cửa phòng chiếu thẳng vào toàn bộ giường
Trong quan niệm phong thủy, giường nằm thẳng trục với cửa ra vào thường bị xem là vị trí dễ chịu tác động của luồng khí đi vào phòng. Đặc biệt, tư thế chân hướng thẳng ra cửa còn được dân gian liên tưởng đến cách đưa người đã mất ra khỏi nhà, nên một số gia đình kiêng cách kê này.
Nhìn từ sinh hoạt thực tế, cửa chiếu thẳng vào giường cũng có một số bất tiện:
- Người nằm dễ bị giật mình khi cửa mở.
- Ánh sáng từ hành lang có thể chiếu trực tiếp vào mặt.
- Không gian nghỉ ngơi thiếu kín đáo.
- Gió từ cửa hoặc hành lang dễ lùa thẳng vào giường.
- Người bên ngoài có thể nhìn thấy giường ngay khi mở cửa.
Cách bố trí thường được ưu tiên là người nằm có thể quan sát cửa phòng nhưng giường không nằm chính giữa đường thẳng từ cửa đi vào. Đây đôi khi được gọi là thế chủ động hoặc vị trí kiểm soát không gian.
Nếu phòng quá nhỏ và không thể đổi vị trí, gia đình có thể sử dụng rèm, vách nhẹ, tủ thấp hoặc điều chỉnh hướng mở cửa để tăng sự kín đáo. Không cần phá dỡ hay sửa chữa lớn chỉ vì một quan niệm kiêng kỵ.
Cách chọn hướng nằm ngủ theo từng bước
Bước 1: Xác định nhu cầu của người sử dụng
Trước tiên cần xác định ai là người ngủ trong phòng:
- Một người trưởng thành.
- Hai vợ chồng.
- Trẻ nhỏ.
- Người cao tuổi.
- Người làm ca đêm.
- Người thường xuyên thức giấc.
- Người cần sử dụng xe lăn hoặc có hạn chế vận động.
Mỗi nhóm có yêu cầu khác nhau. Người cao tuổi cần lối đi rộng, dễ bật đèn và thuận tiện ra vào. Trẻ nhỏ cần tránh cửa sổ thấp, ổ điện, cạnh sắc và vật treo nặng. Người làm ca đêm cần khả năng chắn sáng tốt. Những nhu cầu này nên được ưu tiên trước hướng hợp tuổi.
Bước 2: Tìm bức tường thích hợp để làm điểm tựa
Quan sát các bức tường có thể đặt đầu giường. Ưu tiên tường:
- Chắc chắn và khô ráo.
- Không có cửa sổ lớn ngay phía trên.
- Không truyền nhiều tiếng ồn.
- Không bị nắng nung nóng kéo dài.
- Không có đường ống nước phát tiếng động.
- Không nằm sát khu vực vận hành máy móc.
Nếu có nhiều lựa chọn tương đương, lúc đó mới so sánh các phương hướng.
Bước 3: Kiểm tra quan hệ giữa giường và cửa
Đứng tại vị trí dự kiến đặt giường và quan sát cửa ra vào. Vị trí phù hợp thường cho phép người nằm nhìn thấy cửa nhưng không nằm chính giữa đường cửa mở.
Cần kiểm tra cả hướng mở của cánh cửa. Cửa không nên va vào giường, tủ đầu giường hoặc chắn lối thoát. Trong trường hợp khẩn cấp, người nằm phải có khả năng rời khỏi giường và ra khỏi phòng thuận tiện.
